CZĘŚĆ 4

Była to Helena, moja matka chrzestna, a zarazem jedyna osoba, która znała prawdę o pierwszym kredycie na ten dom.

Odebrałam.

— Evelyn? — głos po drugiej stronie był ochrypły. — Nie pozwól Romanowi jutro wejść do banku.

— Gdzie jesteś?

— Przed domem. I mam ze sobą kogoś, kto powinien był powiedzieć ci to wiele lat temu.

Rozłączyła się.

Przez chwilę nikt się nie poruszył. Nawet muzyka z głośnika, dotąd sącząca się między stołami, nagle wydała mi się nieznośna.

Ojciec chwycił oparcie krzesła.

— Helena nie ma prawa tu przychodzić.

— Ma większe prawo niż wszyscy ci goście razem — powiedział Marek.

Wyszliśmy na ganek. Helena stała przy furtce w ciemnym płaszczu, a obok niej czekał mężczyzna o lasce. Rozpoznałam go dopiero po chwili.

Był to Julian Wrona, dawny wspólnik mojego ojca. W rodzinie mówiono, że zginął w wypadku za granicą. Tymczasem stał przede mną żywy, z twarzą pooraną bliznami.

— Pan Wrona? — zapytałam.

— Twój ojciec powiedział wszystkim, że nie żyję, bo tak było łatwiej — odpowiedział.

Roman osunął się na stopień.

— Julian, proszę.

— Nie proś mnie. Przez pięć lat prosiła cię twoja córka, żebyś przestał ją okradać z własnego życia.

W salonie goście przestali udawać, że są tylko widzami. Ciotka Helena, która wcześniej klaskała najgłośniej, trzymała teraz serwetkę przy ustach. Wujek Marek, kuzyn mojego ojca, wymknął się ku bocznym drzwiom, ale Teresa zagrodziła mu drogę.

— Nikt nie wychodzi — powiedziała. — Jeszcze nie.

Julian wyjął z kieszeni mały metalowy klucz. Był pokryty ciemnymi plamami, jakby przez lata leżał w wilgotnym miejscu.

— Ten klucz otwiera skrytkę w banku spółdzielczym. Włożyłem tam oryginalną umowę kredytową i akt założycielski firmy.

— Dlaczego pan to ma? — zapytałam.

— Bo Koral-Bud był początkowo mój i twojego ojca. Kiedy zachorowałem, Roman wykupił moje udziały za pieniądze, które obiecał przekazać twojej matce. Nigdy tego nie zrobił.

Spojrzałam na ojca.

— Mama wiedziała?

— Wiedziała, że firma jest zadłużona — odpowiedział Roman. — Nie wiedziała, że Julian przeżył.

— A dom?

Helena odezwała się cicho:

— Twój ojciec nie kupił go sam. Pierwszą ratę zapłaciła twoja matka z polisy po swojej siostrze. Później, gdy Roman stracił pracę, kredyt przejęłaś ty. Akt własności wpisano na twoje nazwisko, bo bank wymagał osoby, która będzie regularnie spłacać zobowiązanie.

Marek podał mi teczkę. W środku znajdowała się pożółkła umowa, a pod nią potwierdzenia każdej raty. Moje podpisy, moje przelewy, moje życie rozłożone na tabelę.

Poczułam, że kolana robią mi się miękkie.

— Dlaczego nikt mi nie powiedział?

Roman podniósł wzrok.

— Bałem się, że odejdziesz.

— Więc wyrzuciłeś mnie z domu, żeby mnie zatrzymać?

— Nadia powiedziała, że jeśli zostaniesz, nigdy nie pozwolisz jej zacząć od nowa.

Nadia odwróciła twarz.

— Powiedziałam, że jeśli Evelyn zostanie właścicielką, ojciec zostanie sam. Chciałam, żeby wybrał mnie.

— Wybrał was obie — powiedziałam. — Tylko przeciwko mnie.

To zdanie zabolało bardziej niż śmiech gości. Roman zakrył twarz dłonią.

Marek rozłożył dokumenty na stole.

— Sprzedaż jest nieważna bez zgody Evelyn. Umowa przeniesienia udziałów również. Ale nie oznacza to, że pieniądze zniknęły. Musimy odzyskać środki i zabezpieczyć firmę przed jutrzejszym spotkaniem.

— A jeśli Nadia nie odda pieniędzy? — zapytałam.

Nadia spojrzała na mnie z mieszaniną gniewu i paniki.

— Nie mam ich. Wydałam większość na lokal i wyposażenie.

— W takim razie sprzedasz lokal.

— To moje jedyne marzenie!

— To były pieniądze pracowników i wspólników. Nie mogę udawać, że tego nie wiem.

Roman podniósł się z trudem.

— Evelyn, ja oddam wszystko, co mam.

— Nie możesz oddać domu. On nigdy nie był twój.

— Wiem.

To było pierwsze uczciwe słowo, jakie usłyszałam od niego tamtego wieczoru.

Następnego ranka spotkaliśmy się w banku. Nie było tam tłumu ani złotej wstęgi. Był tylko chłodny stół, czajnik z wyszczerbionym uchem i dyrektor oddziału, który czytał dokumenty w milczeniu.

Gdy zobaczył oryginalną umowę, odłożył okulary.

— Pani Evelyn jest jedyną właścicielką nieruchomości. Żadna sprzedaż nie może dojść do skutku.

Przed bankiem czekał przedstawiciel dewelopera. Kiedy dowiedział się, że umowa upada, zadzwonił do Romana.

— Panie Romanie, żądamy zwrotu zadatku.

Roman spojrzał na mnie.

— Będę musiał sprzedać samochód i mieszkanie po matce.

— Zostaw sobie mieszkanie — powiedziałam. — Sprzedaj udziały w firmie.

— Nie będzie z czego żyć.

— Będziesz pracował. Tak jak każdy, komu przez lata kazałeś pracować za ciebie.

Nadia nie odzyskała lokalu. Teresa przygotowała rozliczenie, a Julian zgodził się zostać świadkiem przy przekazaniu firmy nowemu zarządowi. Ciotka Helena przyniosła mi pęk kluczy, które ojciec oddał jej bez słowa.

Nie wróciłam jednak do dawnego pokoju.

Zabrałam tylko ramkę ze zdjęciem mamy. Szkło nadal było pęknięte, lecz fotografia ocalała.

Kilka tygodni później Nadia przyszła do biura, gdzie układałam dokumenty dotyczące odzyskanych pieniędzy. Nie miała już drogiej sukni. W dłoni trzymała kopertę z pierwszą ratą.

— To nie wszystko — powiedziała. — Ale zaczęłam spłacać.

— Wiem.

— Czy możesz mi pomóc znaleźć pracę?

Podniosłam wzrok znad tabeli.

— Mogę dać ci numer Teresy. Ona szuka kogoś do porządkowania faktur.

Nadia przełknęła ślinę.

— Nie wybaczysz mi?

— Wybaczenie nie jest biletem powrotnym do mojego życia.

Skinęła głową. Tym razem nie zaprzeczyła.

Wieczorem pojechałam do domu przy ulicy Brzozowej. Na podłodze salonu nadal leżały zaschnięte płatki kwiatów z tamtej uczty. Podniosłam jeden i wyrzuciłam go do kosza.

Na ścianie została złota taśma po napisie. Nie zdrapałam jej od razu.

Przyłożyłam do niej zdjęcie mamy. W pękniętym szkle odbiła się moja twarz, a pod nią fragment słowa: „odejdź”.

Wtedy zadzwonił telefon. To była Teresa.

— Evelyn, znalazłam jeszcze jedną fakturę — powiedziała. — Z datą sprzed siedemnastu lat.

— Czego dotyczy?

— Pierwszej raty za ten dom. Pieniądze przelała twoja matka, ale jako odbiorcę wskazano kogoś innego.

Spojrzałam na fotografię, a potem na stos dokumentów leżących na stole.

— Kogo?

Po drugiej stronie zapadła krótka cisza.

— Ciebie, Evelyn. Miałaś wtedy siedemnaście lat.

Usiadłam na podłodze pod pustą złotą wstęgą, ściskając pęk kluczy, których nikt już nie mógł mi odebrać.

— Moja mama wiedziała — powiedziałam.