CZĘŚĆ 4
— …człowiek, którego nazwisko widnieje na umowie zabezpieczenia długu.
Marta odsunęła papier tak, żebym mogła przeczytać nazwisko.
Waldemar Krawiec.
Znałam go. Każdy, kto choć raz prowadził samochód dostawczy po naszej dzielnicy, znał jego magazyn przy ulicy Przemysłowej. Sprzedawał części, pożyczał pieniądze kierowcom i uśmiechał się zawsze tak, jakby już wiedział, co za chwilę do niego należeć.
Igor oparł plecy o ścianę.
— Nie miał tu przychodzić.
— Przyszedłby po mieszkanie — powiedziała Marta. — Dokument, który pani podpisała, zawiera także zgodę na ustanowienie zabezpieczenia długu na lokalu.
Poczułam, jak zimno przechodzi mi po karku.
Nie chodziło tylko o sprzedaż.
Igor chciał przekazać moje mieszkanie człowiekowi, który mógł odebrać mu firmę, zanim ktokolwiek zdążyłby zapytać mnie o zgodę.
— Ile? — spytałam.
Igor milczał.
— Ile jesteś winien Krawcowi?
— Sto osiemdziesiąt tysięcy.
Zinaida Arkadiewna odwróciła się do syna.
— Mówiłeś, że to siedemdziesiąt.
— Mamo, przestań.
— Powiedziałeś, że resztę pokryje sprzedaż samochodu.
— Powiedziałem, żebyś się nie martwiła.
— A mieszkanie Darii miało pokryć wszystko?
Jej głos zadrżał. Nie z oburzenia na mnie. Z przerażenia, że plan, który uważała za sprytny, właśnie się rozpadał.
Marta zamknęła teczkę.
— Musimy natychmiast zabezpieczyć oryginały. Pani Dario, czy wie pani, gdzie może być testament?
— W domu ciotki nie było go po jej śmierci. Myślałam, że został u notariusza.
— Oryginał jest u mnie. Ale Helena zostawiła jeszcze coś innego.
Wyjęła z kieszeni płaskie pudełko po mydle. W środku leżał mały mosiężny klucz z zawieszką w kształcie latarni.
Spojrzałam na niego i poczułam ukłucie w żołądku.
Taki sam klucz trzymała Zinaida na stole.
— To nie jest mój zapasowy klucz — powiedziałam.
— Nie. To klucz do metalowej skrytki w piwnicy — wyjaśniła Marta. — Helena poprosiła, żebym przekazała go pani dopiero wtedy, gdy ktoś spróbuje sprzedać mieszkanie bez pani udziału.
Igor ruszył w stronę pudełka.
— Daj to.
Zastąpiłam mu drogę.
— Nie dotykaj.
— Dario, w tej skrytce mogą być rzeczy moje.
— Nic twojego nie było w testamencie Heleny.
O siedemnastej trzydzieści zamek w drzwiach przekręcił się od zewnątrz. Krawiec wszedł bez pukania, w czarnym płaszczu z mokrym kołnierzem. Za nim stał młody mężczyzna z teczką.
— Widzę, że narada już się zaczęła — powiedział.
Igor podszedł do niego.
— Waldemar, daj mi jeszcze dwa tygodnie.
Krawiec nawet na niego nie spojrzał.
— Dwa tygodnie dawałem ci przez pół roku.
— To nie jest twoje mieszkanie.
— Wkrótce będzie.
Wyjęłam z kieszeni klucz od skrytki.
— Nie będzie.
Krawiec spojrzał na mnie po raz pierwszy.
— A pani jest…
— Właścicielką.
Marta położyła na stole oryginał testamentu, protokół z kancelarii i pełnomocnictwo z podrobionym podpisem. Krawiec zaczął czytać. Jego twarz nie zmieniła się ani o milimetr, dopóki nie dotarł do ostatniej strony.
— To zabezpieczenie jest nieważne — powiedziała Marta. — Pani Daria nigdy go nie podpisała.
— Mój klient podpisał — odparł młody mężczyzna.
— Pana klient podpisał dokument oparty na fałszywym pełnomocnictwie.
Krawiec spojrzał na Igora.
— Powiedziałeś, że żona wie.
— Wiedziała o remoncie.
— Powiedziałeś, że to wspólne mieszkanie.
— Bo jesteśmy małżeństwem.
— Powiedziałeś, że dokument potwierdziła notariusz.
Igor otworzył usta, ale Zinaida Arkadiewna nagle uderzyła dłonią w stół.
— To ty mi kazałeś wyrzucać jej rzeczy! — krzyknęła do syna. — Mówiłeś, że jeśli zostaną tu dokumenty, Daria wszystko odkryje!
Krawiec cofnął się o krok.
— Co powiedziałaś?
Zinaida zbladła, jakby dopiero teraz zrozumiała, że mówiła przy wszystkich.
— Nie chciałam, żeby tak wyszło.
— Ale wyszło dokładnie tak, jak zaplanowaliście — odpowiedziałam.
Igor przycisnął dłonie do twarzy.
— Mamo, po co to powiedziałaś?
— Bo ty od rana kłamałeś! — odparła. — Mówiłeś, że Daria podpisała zgodę, a teraz wszyscy patrzą na mnie, jakbym to ja ukradła jej życie.
— To ty wzięłaś dokumenty z szuflady.
— Bo prosiłeś!
Ich kłótnia nie przypominała już rodzinnej awantury. Była jak pęknięcie ściany, pod którym nagle widać instalację całego domu.
Marta wskazała na piwnicę.
— Pani Dario, otwórzmy skrytkę.
Zeszliśmy na dół o osiemnastej, po betonowych schodach pachnących wilgocią. Za rurą grzewczą znajdowała się mała metalowa skrzynka. Klucz wszedł do zamka bez oporu.
W środku leżały trzy rzeczy: oryginał testamentu, zeszyt Heleny i koperta zaadresowana moim imieniem.
Otworzyłam ją drżącymi palcami.
„Dario — napisała ciotka — jeśli czytasz ten list, ktoś próbuje wmówić ci, że mieszkanie jest ceną za małżeństwo. Nie pozwól, żeby cudzy strach stał się twoim obowiązkiem. Ale sprawdź też, dlaczego Igor tak bardzo potrzebuje pieniędzy. Nie wszystko, co ukrywa, zrobił przeciwko tobie.”
Pod listem znajdował się wykaz przelewów.
Nie na konto Krawca.
Na konto domu opieki, w którym przebywał ojciec Igora.
Spojrzałam na męża.
— Ty płaciłeś za jego leczenie?
Igor siedział na najniższym stopniu. Łzy spływały mu po policzkach, lecz nie próbował ich wycierać.
— Tata dostał udaru. Mama nie chciała, żebyś wiedziała. Bała się, że powiesz, że to nie twoja rodzina.
— Dlatego ukradłeś moje dokumenty?
— Najpierw pożyczyłem pieniądze. Potem straciłem zlecenie. Potem pożyczyłem od Krawca. Za każdym razem myślałem, że oddam przed końcem miesiąca. Kiedy Helena zmarła, zobaczyłem mieszkanie i… uznałem, że mogę je sprzedać, a ty mi wybaczysz, kiedy wszystko się skończy.
— A jeśli bym nie wybaczyła?
Nie odpowiedział.
Marta zabrała dokumenty, a Krawiec przez długą chwilę patrzył na podpis Igora.
— Nie chcę twojej firmy — powiedział w końcu. — Chcę pieniędzy, które mi obiecałeś. Ale nie będę brał udziału w kradzieży.
— Waldemar…
— Sprzedasz ciężarówki, zamkniesz magazyn i spłacisz dług według umowy. Mieszkanie zostaje poza tym.
Dla Igora był to koniec planu, nie koniec świata. Musiał oddać firmę, którą budował przez dziesięć lat. Stracił też moje zaufanie, którego nie dało się przeliczyć na raty.
Zinaida Arkadiewna podeszła do mnie później, już na korytarzu. W rękach trzymała aksamitne palto ciotki Heleny, wyjęte z czarnego worka. Było pogniecione, ale całe.
— Chciałam je oddać — powiedziała.
— Wiem.
— Nie, nie wiesz. Chciałam też, żebyś została bez niczego. Myślałam, że jeśli sprzedamy mieszkanie, Igor przestanie wyglądać jak przegrany. A ja przestanę się bać, że wszyscy dowiedzą się, jak bardzo sobie nie radzimy.
— Wszyscy już wiedzą.
Skinęła głową.
— Właśnie.
Nie przytuliłam jej. Nie potrafiłam. Wzięłam tylko palto i powiesiłam je na poręczy schodów, z dala od mokrej ściany.
Następnego ranka spotkałam Igora w kancelarii Marty. Podpisał oświadczenie, że nie ma żadnych praw do mieszkania, zwrócił klucze i zgodził się na spłatę kosztów, które poniosłam przez jego fałszywe pełnomocnictwo. Nie prosił o rozmowę sam na sam.
— Chcę ci powiedzieć, że żałuję — wymamrotał.
— Możesz żałować i nadal ponosić skutki.
— Wiem.
To było jedyne zdanie, które zabrzmiało uczciwie.
Nie sprzedałam mieszkania. Nie dlatego, że Helena mi je zostawiła, ani dlatego, że Igor próbował mi je odebrać. Zostałam, bo w tym lokalu po raz pierwszy od dawna mogłam podejmować decyzję bez pytania kogokolwiek, czy mam do niej prawo.
Tydzień później zadzwonił dom opieki. Ojciec Igora potrzebował nowego wózka, a konto za leczenie było puste. Zapłaciłam za wózek z pieniędzy, które znalazłam na wspólnym rachunku i które zgodnie z prawem należały również do mnie. Nie zrobiłam tego dla Igora.
Zrobiłam to dla człowieka, który nie wybrał za syna kłamstwa.
Kiedy dostawca wniósł wózek do pokoju, starszy mężczyzna spojrzał na mnie i zapytał:
— Jest pani z rodziny?
Za plecami miałam płaszcz Heleny, przewieszony przez oparcie krzesła. Na jego aksamitnym kołnierzu została cienka smuga kurzu po czarnym worku.
— Jestem Darią — odpowiedziałam. — I przyszłam oddać rzecz, której nikt nie miał prawa wyrzucić.
Mężczyzna dotknął rękawa palta, jakby rozpoznał w nim czyjąś dawną obecność.
A ja położyłam obok niego klucz z mosiężną latarnią.
— Ten zostaje u mnie.
Przegapiłeś początek?
