CZĘŚĆ 4
…Przez kilka sekund nikt się nie poruszył.
Słyszałam tylko buczenie lodówki i szybki oddech Noemi.
— Kto ją odebrał? — zapytałam do telefonu.
Kierowniczka szpitala powtórzyła nazwisko.
Marta Radecka.
Spojrzałam na nią. Złoty zegarek błysnął przy jej nadgarstku, kiedy skrzyżowała ręce na piersi.
— To pomyłka — powiedziała.
— Szpital twierdzi, że pokazała pani upoważnienie podpisane przez matkę Noemi.
— Jej matka jest chora. Nie wiedziała, co podpisuje.
— A pani doskonale wiedziała, co robi.
Mężczyzna w mokrej kurtce ruszył w stronę magazynu.
Sal zastąpił mu drogę.
— Ani kroku dalej.
— Nie utrudniaj sprawy — syknął mężczyzna.
— To ty utrudniasz życie dzieciom — odpowiedział Sal.
Evan chwycił Noemi za ramię. Jego dłonie wciąż były czerwone od detergentów, ale palce zaciskały się mocno.
— Mamo, musimy ją stąd zabrać.
— Zabierzemy was oboje.
Marta parsknęła.
— Pani naprawdę wierzy temu chłopakowi? Przecież on kradł pieniądze i włóczył się po mieście.
— Nie kradł. Pracował.
— Dziecko nie powinno pracować w jadłodajni.
— Dziecko nie powinno też utrzymywać chorej koleżanki, kiedy dorośli wyciągają z jej domu ostatnie pieniądze.
Marta zrobiła krok w moją stronę.
— Proszę uważać na słowa.
— Od sześciu miesięcy uważałam. Dlatego niczego nie zauważyłam.
Sal postawił segregator na ladzie. Otworzył go na pierwszej stronie. Każda wpłata Evana była zapisana datą, kwotą i przeznaczeniem. Obok leżały paragony z apteki oraz kopie wiadomości od Marty.
— Nie rozumiem — powiedziałam. — Skąd masz te wszystkie wiadomości?
Sal spojrzał na Evana.
— Twój syn prosił mnie, żebym je drukował. Nie miał własnej drukarki. Przynosił je rano, przed szkołą.
Evan spuścił wzrok.
— Chciałem mieć dowód.
— Myślałeś o tym wszystkim sam?
— Nie całkiem.
Z kieszeni wyjął mały notes w kratkę. Na okładce widniał narysowany rower, czarny z pomarańczowym napisem. W środku, pomiędzy rachunkami, znalazłam jedno nazwisko powtarzające się wiele razy.
Pani Elżbieta Wrona.
— Kim ona jest? — zapytałam.
Sal wskazał na starszą kucharkę stojącą przy zlewie. Przez cały czas milczała, ściskając w dłoni bawełnianą ściereczkę.
— Elżbieta pracowała z Martą w przychodni. To ona zauważyła, że podpisy na dokumentach się różnią.
Kobieta podeszła do nas. Jej fartuch miał na kieszeni zaschniętą plamę z sosu pomidorowego.
— Bałam się — powiedziała. — Marta znała moje długi. Obiecała, że pomoże mi je spłacić, jeśli będę potwierdzać jej rachunki.
— A potem poznałaś Evana — dodałam.
— Zobaczyłam, jak płaci za jedzenie dla Noemi. Zrozumiałam, że ten chłopiec robi więcej niż wszyscy dorośli razem.
Marta odwróciła się do niej gwałtownie.
— Ty niewdzięczna kobieto.
Elżbieta zadrżała, ale nie cofnęła się.
— Właśnie dlatego przyniosłam kopię księgi wpłat.
Wyjęła z torby cienką teczkę. W środku znajdowały się podpisy lokatorów, zestawienia wypłat i jedna kartka z datą sprzed sześciu miesięcy. Tego samego dnia Evan zaczął pracę u Sala.
Na dole widniał podpis Marty i dopisek: „Dziecko łatwiej zastraszyć niż matkę”.
Evan przymknął oczy.
— To dlatego mnie śledziła — wyszeptał.
Marta zrobiła się nagle bardzo blada.
Jej syn, ten sam mężczyzna w mokrej kurtce, spojrzał na dokumenty.
— Mamo — powiedział. — Co to jest?
— Nie słuchaj ich.
— Powiedz, że to nieprawda.
— Zabierz Noemi i idź do samochodu.
— Nie.
To jedno słowo zmieniło atmosferę w całej kuchni.
Mężczyzna spojrzał na dziewczynkę, a potem na koperty rozsypane wokół plecaka Evana.
— To ty kazałaś mi go przestraszyć? — zapytał.
Marta milczała.
— To ty wysłałaś mnie do szkoły, żeby zabrać jej plecak?
— Chciałam tylko odzyskać swoje dokumenty.
— W plecaku były leki.
— Nie wiedziałam.
— Wiedziałaś. Powiedziałaś, że jeśli ich nie oddam, matka tej dziewczynki nie dostanie pracy.
Noemi zaczęła płakać. Evan objął ją ramieniem.
Mężczyzna zdjął mokrą kurtkę. Pod spodem miał koszulkę z logo firmy remontowej.
— Nazywam się Damian — powiedział do mnie. — Nie jestem dumny z tego, co robiłem. Myślałem, że pomagam matce odzyskać pieniądze. Nie wiedziałem, że ona fałszuje umowy.
Marta zacisnęła szczękę.
— Jesteś moim synem.
— Właśnie dlatego długo ci wierzyłem.
To był cios, którego się nie spodziewała.
Telefon znów zadzwonił. Tym razem kierowniczka szpitala przekazała, że matka Noemi została odnaleziona w domu Marty. Była osłabiona, ale przytomna. Damian zostawił ją tam, kiedy zrozumiał, że jego matka nie zamierza odwieźć jej do mieszkania, tylko zabrać dokumenty i zamknąć ją w pokoju gościnnym.
— Jedziemy po nią — powiedziałam.
— Pani nie może — zaprotestowała Marta. — To wtargnięcie.
— A pani nie może wywozić pacjentki ze szpitala bez zgody i zatrzymywać jej wbrew woli.
Nie potrzebowałam podnosić głosu. Dokumenty leżące na ladzie mówiły wystarczająco dużo.
Elżbieta pojechała z nami. Sal zawiózł Evana i Noemi drugim samochodem. Damian został w jadłodajni, żeby oddać szpitalowi podpisane upoważnienie i wszystkie wiadomości, które miał w telefonie.
Dom Marty znajdował się przy ulicy obsadzonej wysokimi topolami. W salonie pachniało woskiem do mebli. Na kanapie leżała torba matki Noemi, a obok niej butelka wody z nietkniętą nakrętką.
Kiedy weszliśmy, matka Noemi próbowała usiąść.
— Noemi — wyszeptała.
Dziewczynka rzuciła się ku niej. Evan zatrzymał się przy schodach, jakby nagle nie wiedział, czy ma prawo uczestniczyć w tej chwili.
Matka Noemi wyciągnęła do niego rękę.
— To ty przynosiłeś jedzenie?
Evan skinął głową.
— I lekarstwa?
Znów skinął.
— Dlaczego?
Chłopiec spojrzał na mnie. Potem na Noemi.
— Bo kiedy mój tata umarł, wszyscy pytali, czy czegoś potrzebujemy. A potem przestali pytać.
Matka Noemi rozpłakała się.
— Nie powinieneś był dźwigać tego sam.
— Wiem — odpowiedział.
Tym razem nie udawał, że wszystko jest w porządku.
Marta stała przy kredensie, a jej złoty zegarek odbijał światło lampy. Straciła mieszkanie, pieniądze i stanowisko, zanim ktokolwiek zdążył użyć wielkich słów. Lokatorzy zabrali swoje dokumenty. Kierowniczka przychodni zawiesiła ją natychmiast, a właściciel firmy remontowej odmówił Damianowi dalszych zleceń, dopóki ten nie odda wszystkich pieniędzy, które pobrał od lokatorów.
Nie cieszyłam się z tego.
Wiedziałam tylko, że konsekwencje muszą mieć twarze tych, których skrzywdzono.
Najtrudniejsza rozmowa czekała mnie jednak w samochodzie, kiedy Evan siedział obok mnie z mokrymi włosami i pustym plecakiem.
— Myślałem, że będziesz rozczarowana — powiedział.
— Jestem rozczarowana, że mi nie ufałeś.
— Bałem się, że powiesz, iż to nie nasz problem.
— To był nasz problem, kiedy zobaczyłeś go pierwszy raz. Powinieneś był przyjść do mnie.
— A gdybym przyszedł, kupiłabyś mi rower?
To pytanie ścisnęło mnie za gardło.
— Nie wiem. Może nie od razu.
— Właśnie.
— Ale nie pozwoliłabym ci pracować samemu przeciwko ludziom, którzy cię zastraszali.
Przez chwilę patrzył na swoje dłonie.
— Nie chciałem być kolejnym rachunkiem.
Zatrzymałam samochód przed sklepem sportowym. Za szybą stał ten sam czarny rower z pomarańczowym napisem.
Evan od razu go zobaczył.
Tym razem nie odwrócił wzroku.
— Wejdziemy? — zapytałam.
— Nie mamy pieniędzy.
— Mamy wystarczająco dużo, żeby zacząć od tego, czego potrzebujesz naprawdę.
— A Noemi?
— Jej mama ma już bezpieczne mieszkanie. Sal zaproponował jej pracę przy przygotowywaniu posiłków, a Elżbieta pomogła znaleźć fundusz na leczenie. Ty nie będziesz za to płacił.
Evan milczał.
— Nie chcę, żebyś kupowała mi rower z poczucia winy — powiedział.
— Nie kupuję go z poczucia winy.
— To dlaczego?
Spojrzałam na jego poranioną dłoń.
— Bo sześć miesięcy temu poprosiłeś o coś prostego, a ja pozwoliłam ci uwierzyć, że musisz zasłużyć na każdą dobrą rzecz.
W sklepie sprzedawca przyniósł rower z wystawy. Evan dotknął kierownicy, jakby sprawdzał, czy naprawdę istnieje.
Nie uśmiechał się szeroko. Uśmiechał się ostrożnie, tak jak wtedy, gdy mówił „już prawie uzbierałem”.
Kiedy wychodziliśmy, zadzwonił Sal.
— Evan? — zapytał. — Jutro przychodzisz do pracy?
Evan spojrzał na mnie.
— Nie — odpowiedziałam.
— Słusznie — powiedział Sal. — Ale możesz przyjść po szkole. Mam dla ciebie coś ważnego.
Następnego dnia Sal wręczył mu małą metalową tabliczkę z napisem: „Kasa rowerowa Evana”. Wrzucił do niej wszystkie pieniądze, które chłopiec wydał na jedzenie i lekarstwa, a potem dołożył własną kopertę.
Evan próbował zaprotestować.
— To za dużo.
— Nie — odparł Sal. — To zaległa wypłata za pracę, którą wykonywałeś, zanim zacząłem rozumieć, jak ciężko pracujesz.
Evan otworzył kopertę. W środku nie było banknotów.
Był paragon za rower i mały dzwonek, który Sal zamówił specjalnie w kolorze pomarańczowym.
Chłopiec spojrzał na mnie.
— Mamo, mogę go zamontować sam?
— Możesz. Ale ja będę trzymać rower.
Wieczorem, przed jadłodajnią, Evan przykręcał dzwonek do kierownicy. Noemi siedziała na ławce obok swojej matki. Kiedy chłopiec nacisnął dźwignię, dźwięk był jasny i trochę za głośny.
Sal wyszedł z kuchni i zakrył uszy.
— Ten rower będzie słychać aż na dworcu!
Evan po raz pierwszy roześmiał się bez oglądania się za siebie.
A potem Noemi podeszła do niego i powiedziała:
— Teraz możesz jechać, gdzie chcesz.
Evan spojrzał na pomarańczowy dzwonek i odpowiedział:
— Nie wszędzie. Najpierw zawiozę cię do domu.
