CZĘŚĆ 4

Trzask dobiegł z telefonu, a potem zapadła cisza.

— Maks? — zawołałam. — Maks, odezwij się!

Usłyszałam jego oddech.

— Jestem. Rozbiłem kubek. Tata zamknął biuro, ale zostawił otwarte okno od zaplecza.

Ołeh wyrwał mi telefon z ręki.

— Co ty tam robisz?

— Szukam tego, czego ty nie chciałeś, żebym znalazł — odpowiedział Maks.

— Wyjdź natychmiast.

— Najpierw powiedz mamie, co jest w folderze nazwanym „Kwiatowa”.

Ołeh znieruchomiał z telefonem przy uchu.

Mój dom stał przy ulicy Kwiatowej. Ale nazwa mogła oznaczać coś więcej.

— Maks, otwórz ten folder — powiedziałam.

— Już otworzyłem. Są tam skany przelewów, faktury i wiadomości od firmy pośredniczącej. Tata nie chciał spłacić zwykłego długu.

Marina wyciągnęła rękę.

— Włącz głośnik.

Maks zrobił to.

— Z pieniędzy kredytu miała zostać opłacona zaliczka za nieruchomość w Estonii — mówił. — Na nazwisko Tatiany. Jest też umowa, że po sprzedaży domu tata przeniesie tam udział w firmie.

Tatiana zakryła usta dłonią.

— Mnie powiedział, że pieniądze pójdą na dług mojego brata.

— Kłamał — odparłam.

Ołeh rzucił kluczyki na blat.

— Maks, zamknij komputer i odejdź od niego.

— Nie. Mam jeszcze coś.

W jego głosie usłyszałam strach, którego nie znałam u mojego syna od lat.

— Wczoraj znalazłem wiadomość od księgowej. Pytała, dlaczego z konta firmy wypłacono pieniądze na cztery karty podarunkowe i rachunki hotelowe. Tata odpisał, że to wydatki reprezentacyjne.

Marina spojrzała na Tatianę.

— Czy byłaś z nim w hotelach?

Tatiana pokręciła głową.

— Nie zawsze. Czasami spotykał się tam z kimś jeszcze.

Ołeh odwrócił się gwałtownie.

— Przestań.

— Z kim? — zapytałam.

Tatiana wyjęła z torebki mały notes. Okładka była popękana, a na rogach widniały ślady po paznokciach.

— Z człowiekiem, który miał kupić dom przez podstawioną firmę. Ołeh mówił, że to bezpieczne. Że dom zostanie sprzedany po zaniżonej cenie, a potem odkupi go przez inną spółkę.

Poczułam mdłości.

Nie chodziło tylko o romans.

Mój mąż zaplanował, że stracę dom, a potem sam będzie udawał, że nic nie mógł zrobić.

— Dlaczego mi pomagasz? — zapytałam Tatianę.

Przełknęła ślinę.

— Bo mój brat nie ma żadnego długu. Ołeh wymyślił tę historię, żeby mnie wciągnąć. Wczoraj zobaczyłam dokument z jego podpisem. Chciał wykorzystać także mnie.

Marina podniosła teczkę.

— Musimy natychmiast zawiadomić bank i księgową. Nie o zemstę chodzi, tylko o zatrzymanie przelewu.

— Zrób to — powiedziałam.

Ołeh chwycił mnie za ramię.

— Klara, nie rób tego. Jeśli bank zablokuje pieniądze, firma upadnie. Ludzie stracą pracę.

Spojrzałam na jego palce zaciśnięte na mojej skórze.

— A gdybyś sprzedał dom, ilu ludziom powiedziałbyś, że to był mój wybór?

Puścił mnie.

Marina zadzwoniła do banku. Irena przesłała kopie dokumentów. Maks wysłał folder „Kwiatowa” na trzy różne adresy, w tym do księgowej i do wspólnika Ołeha.

Telefon Ołeha zaczął dzwonić.

Raz.

Drugi.

Trzeci.

Nie odbierał.

— To wspólnik — powiedziałam.

— Nie wie, że mam dokumenty — odparł.

— Już wie.

Po kilku sekundach przyszła wiadomość.

„Spotkanie natychmiast. Jeśli nie oddasz pieniędzy do południa, ujawnię wszystko.”

Ołeh usiadł ciężko na krześle. Drewniane oparcie jęknęło pod jego ciężarem.

— On mnie szantażował — powiedział.

— A ty szantażowałeś Tatianę i okradałeś mnie.

— Nie chciałem, żeby to tak wyglądało.

— To nie wyglądało. To było.

Marina wróciła z telefonu przy uchu.

— Bank wstrzymał wypłatę. Ale jest jeszcze problem. Dokumenty zostały złożone na podstawie podpisu Klary. Trzeba przeprowadzić formalne sprawdzenie, inaczej jutro mogą ponownie uruchomić procedurę.

— Zrobimy to — powiedziałam.

Ołeh podniósł wzrok.

— Chcesz zniszczyć firmę?

— Nie. Chcę, żeby przestała być twoją zasłoną.

Wtedy Maks zadzwonił ponownie.

— Mamo, znalazłem wiadomość sprzed trzech miesięcy. Tata pisał do Tatiany, że po sprzedaży domu zostawi wszystko tobie, bo „Klara i tak nie odważy się walczyć”.

Tatiana zamknęła oczy.

— Tak powiedział.

Ołeh wstał.

— To była rozmowa prywatna.

— Nie — odparłam. — To był plan mojego życia napisany przez ciebie bez mojego udziału.

Po południu spotkaliśmy się w naszym salonie. Nie chciałam rozmawiać w hotelu ani w biurze. Chciałam, żeby zobaczył miejsce, które próbował sprzedać, zanim jeszcze zdołał mnie z niego wyrzucić.

Koc leżał złożony na oparciu kanapy. Jeden z wyszywanych liści był oderwany.

Tatiana stanęła przy kominku.

— Przepraszam — powiedziała.

— To za mało.

— Wiem. Dlatego oddałam Marinie wszystkie dokumenty i pieniądze, które dostałam od Ołeha. Zapłacę też za ekspertyzę podpisu.

— A twój brat?

— Powiedziałam mu prawdę. Nie był mi winien nic. To Ołeh wmówił mi, że jeśli nie pomogę, zabierze mu mieszkanie.

Spojrzałam na nią długo.

Nie mogłam jej wybaczyć tego, co zrobiła na mojej kanapie. Ale mogłam przyjąć prawdę, którą przyniosła.

Ołeh stał przy stole, blady i wyczerpany.

— Klara, kochałem cię — powiedział.

— Być może. Ale kochałeś też wygodę, którą dawało ci moje zaufanie.

— Mogę to naprawić.

— Nie ma już „tego”. Jest dom, firma, długi i ludzie, którym kłamałeś.

— Co ze mną będzie?

Marina położyła przed nim dokumenty.

— Dom pozostaje obciążony tylko do czasu wyjaśnienia podpisu. Firma ma wspólników. Klara może żądać rozliczenia wszystkich wydatków. A ty podpiszesz zgodę na rozdzielność majątkową i opuścisz dom do jutra.

Ołeh spojrzał na mnie.

— Naprawdę mnie wyrzucasz?

— Nie. Ty sam próbowałeś sprzedać miejsce, w którym mieszkaliśmy. Ja tylko nie pozwolę ci dalej nim zarządzać.

Maks przyjechał wieczorem. Wszedł do salonu z laptopem pod pachą i zatrzymał się przy kanapie.

— Mamo, znalazłem jeszcze jedną rzecz.

— Co?

— Folder z twoimi projektami pracowni. Tata chciał sprzedać także twoje udziały w warsztacie, żeby pokryć różnicę między wartością domu a kredytem.

Usiadłam.

Przez całe małżeństwo prowadziłam małą pracownię ceramiczną. Ołeh zawsze mówił, że to moje hobby. Tymczasem to właśnie moje udziały miały zamknąć jego plan.

Wstałam i podeszłam do półki, na której stała pierwsza misa, jaką ulepiłam po operacji. Krzywa, ciężka, z odciskiem kciuka przy brzegu.

— Jutro pracownia przechodzi na mnie — powiedziałam.

— Już była twoja — odpowiedział Maks.

Miał rację.

Ołeh wziął z kanapy koc. Przez chwilę trzymał go w obu dłoniach, jakby próbował przypomnieć sobie, co oznaczał.

— Twoja matka dała nam go, pamiętasz? — zapytał.

— Pamiętam.

— Powiedziała, że małżeństwo to siedzenie obok siebie, kiedy robi się zimno.

— Tak.

— Ja nie chciałem, żeby zrobiło się zimno.

— Ołeh, ty podpaliłeś dom i próbowałeś sprzedać popiół.

Odłożył koc.

Następnego ranka Marina zawiozła wszystkie dokumenty do banku. Ekspertyza podpisu potwierdziła, że pełnomocnictwo nie było moje. Przelew został anulowany, a wspólnik Ołeha wycofał się z umowy, kiedy zobaczył, że nie da się już ukryć jej warunków.

Księgowa zamknęła dostęp Ołeha do rachunków firmy. Nie musiałam prosić jej o to dwa razy. Pracownicy dowiedzieli się, że zaległości nie wynikły z upadku rynku, lecz z prywatnych wydatków właściciela.

Tatiana podpisała zeznanie dotyczące dokumentów i zwróciła każdą złotówkę, którą od niego dostała. Odeszła z domu bez pożegnania, ale przed wyjściem przyszyła oderwany liść na brzegu koca.

Zrobiła to krzywo.

Zostawiła igłę i nić na stoliku.

Nie użyłam ich.

Ołeh zabrał swoje rzeczy w dwóch kartonach. Przy progu zatrzymał się i spojrzał na ślubny portret.

— Mogę go wziąć?

— Nie.

— Dlaczego?

— Bo na tym zdjęciu jeszcze nie wiedziałam, kim jesteś.

Wyszedł bez odpowiedzi.

Maks został ze mną w salonie. Otworzył laptop i pokazał mi nową nazwę pracowni, którą przygotował na stronie internetowej.

„Pracownia Klary — naczynia robione bez formy”.

Zaśmiałam się po raz pierwszy od dwóch dni.

— Bez formy? — zapytałam.

— Przecież zawsze mówiłaś, że glina pamięta nacisk dłoni.

Dotknęłam krzywej misy na półce.

— Pamięta też pęknięcia.

— I co się z nimi robi?

— Wypełnia złotem albo zostawia widoczne.

Tego wieczoru nie przykryłam kanapy kocem. Złożyłam go, odłożyłam do pudełka po narzędziach matki i schowałam rachunek za pierwszy przelew do pracowni obok dokumentów własności.

Nie dlatego, że chciałam zapomnieć.

Dlatego, że chciałam pamiętać dokładnie.

Dwa dni później Marina przyniosła mi potwierdzenie, że dom został zwolniony z planowanego zabezpieczenia. Na ostatniej stronie widniał mój prawdziwy podpis, z charakterystycznym załamaniem przy literze „K”.

Przesunęłam po nim palcem.

Potem wzięłam ołowianą igłę, którą matka zawsze chowała w drewnianym pudełku, i przyszyłam oderwany liść na kocu.

Ścieg wyszedł nierówny.

Ale trzymał.

W salonie zadzwonił telefon. To była Tatiana.

— Klara — powiedziała — znalazłam jeszcze jedną rzecz w samochodzie Ołeha. List od twojej matki. Nigdy ci go nie dał.

Serce ścisnęło mi się pod żebrami.

— Co jest w liście?

— Jedno zdanie. Powiedziała, że jeśli kiedyś przestaniesz rozpoznawać własny dom, masz wrócić do rzeczy, które zrobiłaś własnymi rękami.

Popatrzyłam na krzywą misę, na koc z nowym ściegiem i na swój podpis.

— Przeczytaj mi to zdanie — poprosiłam.

Tatiana odchrząknęła.