CZĘŚĆ 4
…Marina odsunęła telefon od twarzy i podała mi go bez słowa.
Na ekranie widniało potwierdzenie przelewu. Kwota była większa, niż pamiętałem, bo przez piętnaście lat narosły odsetki. W rubryce nadawcy nie było nazwiska Eleny ani Sergiusza.
Widniały tam tylko słowa: „Fundusz sześciu córek”.
Pod nimi zapisano numer rachunku technicznego i godzinę operacji: 16:47.
Sześć minut przed przyjazdem Eleny.
— Kto to zrobił? — spytałem.
Marina spojrzała na matkę.
Elena stała przy drzwiach, blada, z dłonią zaciśniętą na pasku torebki.
— To nie ja — powiedziała.
Sergiusz wciąż trzymał telefon przy uchu.
— Mecenasie, proszę sprawdzić nazwisko nadawcy — powiedział. — Nie, nie jutro. Teraz.
Rozłączył się i zwrócił do Eleny.
— Powiedziałaś, że rachunek zamknęłaś piętnaście lat temu.
— Bo tak miało być.
— To nie jest odpowiedź.
Marina wzięła oddech.
— Nadawca nazywa się Paweł Lis.
Moje serce zatrzymało się na sekundę.
Paweł Lis był księgowym w mojej dawnej firmie. Znał mnie z nocnych zmian, z zalanych potem koszul i kanapek jedzonych nad dokumentami. Umarł trzy lata wcześniej.
— Paweł nie żyje — powiedziałem.
— Wiem — odpowiedziała Marina. — Dlatego bank uznał przelew za podejrzany i zadzwonił do mnie. Paweł zostawił instrukcję, że jeśli rachunek zostanie kiedyś poruszony, pieniądze mają zostać przekazane dzieciom. Zrobił to u notariusza przed śmiercią.
Sergiusz patrzył na mnie z niedowierzaniem.
— Dlaczego księgowy miałby to zrobić?
— Bo wiedział, skąd brałem pieniądze na dziewczynki — powiedziałem. — I chyba wiedział więcej ode mnie.
Marina wyciągnęła z dna skrzyni cienką teczkę. Nie była związana wstążką ani ozdobiona żadnym napisem. Na pierwszej stronie widniało nazwisko Pawła i data sprzed piętnastu lat.
— Znalazłam ją w jego rzeczach — powiedziała. — Jego córka przekazała mi ją wczoraj.
Elena ruszyła ku niej.
— Nie masz prawa.
— Mam prawo znać prawdę o swoim dzieciństwie.
— Nie wiesz, co tam jest.
— Wiem, że boisz się bardziej tej teczki niż wszystkich listów.
Marina otworzyła dokument.
Paweł zapisał, że Elena przed odejściem poprosiła go o sporządzenie kopii przelewów i pełnomocnictwa. Powiedziała mu, że pieniądze będą zabezpieczeniem dla córek, jeśli Sergiusz kiedyś ją zostawi. Paweł odkrył jednak, że następnego dnia Elena próbowała zmienić rachunek na prywatny.
Nie zdążyła.
Księgowy zablokował operację i zachował dokumenty. Potem, gdy dowiedział się, że Elena nie zamierza wrócić do dzieci, stworzył fundusz i przekazał instrukcje swojej córce.
— Dlaczego czekał aż do dzisiaj? — zapytałem.
— Bo w testamencie napisał, że pieniądze mają zostać wypłacone w dniu ślubu najstarszej córki — odparła Marina. — Chciał, żeby wróciły do was jako dowód, że ktoś jednak widział, co się stało.
Podniosłem wzrok na Elenę.
— Wiedziałaś o rachunku?
Nie odpowiedziała.
Sergiusz zaśmiał się krótko, ale nie było w tym rozbawienia.
— Powiedz im.
— To dawna sprawa.
— Powiedz im, dlaczego przez piętnaście lat płaciłaś komuś, żeby sprawdzał, czy Andrzej nadal mieszka pod tym samym adresem.
W sali rozległ się szmer.
Spojrzałem na niego.
— Co powiedziałeś?
Sergiusz zacisnął szczękę.
— Zatrudniła prywatną firmę. Co kilka miesięcy dostawała raporty o tobie i dziewczynkach. Wiedziała o każdej przeprowadzce, o każdej chorobie, o każdym dyplomie. Nie chciała się z wami spotkać, ale chciała wiedzieć, czy nadal możecie ją potrzebować.
Elena zakryła twarz.
— Nie rozumiesz.
— Nie — odpowiedziałem. — Naprawdę nie rozumiem.
Marina podeszła do matki.
— Przez piętnaście lat mogłaś przyjść. Nikt cię nie zatrzymywał.
— Bałam się, że mnie znienawidzicie.
— A więc wybrałaś, żebyśmy znienawidziły cię bez poznania prawdy?
Elena spojrzała na córkę. Cekiny na jej sukni migotały przy każdym drżeniu ramion.
— Sergiusz powiedział, że jeśli wrócę do was, stracę wszystko.
Sergiusz odwrócił się gwałtownie.
— Nigdy tak nie powiedziałem.
— Powiedziałeś, że nie chcesz wychowywać cudzych dzieci.
— Powiedziałem, że nie będę udawał ojca. To nie znaczyło, że masz udawać, że ich nie ma.
Jego żona wzięła z krzesła płaszcz.
— A ja nie zamierzam być żoną mężczyzny, który przez piętnaście lat utrzymywał tę tajemnicę.
— Nie utrzymywałem jej — powiedział Sergiusz. — Elena powiedziała mi, że dzieci zostały z ojcem, który jej groził. Nie wiedziałem, że wysyłała im listy.
Marina podniosła jedną z kopert.
— Teraz już wiesz.
Wszyscy oczekiwali chyba, że poproszę o odwet. Że zażądam publicznych przeprosin, zwrotu każdego grosza i natychmiastowego wyrzucenia Eleny z sali.
Nie zrobiłem tego.
— Pieniądze zostaną podzielone między dziewczyny — powiedziałem. — Część przeznaczymy na leczenie Zosi i studia bliźniaczek. Reszta pójdzie na fundusz dla samotnych rodziców. Paweł chciał, żeby te pieniądze naprawiły choć kawałek krzywdy.
Marina pokręciła głową.
— A ty?
— Ja niczego nie potrzebuję.
— Tato, potrzebujesz odpocząć.
— Mam sześć córek, które nadal będą mnie odwiedzać. To wystarczy.
Zosia zaczęła płakać. Podszedłem do niej i objąłem ją tak, jak robiłem to, kiedy miała dziewięć miesięcy i nie umiała jeszcze wypowiedzieć imienia matki.
Elena patrzyła na nas z odległości kilku kroków.
— Czy mogę zostać? — zapytała cicho.
Marina nie odpowiedziała od razu.
Spojrzała na siostry. Najstarsza z bliźniaczek pokręciła głową. Druga zacisnęła usta. Zosia wtuliła twarz w moje ramię.
— Możesz zostać przy stole dla gości — powiedziała Marina. — Ale nie przy naszym.
Elena skinęła głową, jakby właśnie usłyszała wyrok, którego sama się spodziewała.
Po chwili podeszła do skrzyni i wyjęła pierwszą kartkę, tę z dziecięcym słońcem.
— Mogę ją zatrzymać?
Marina spojrzała na mnie.
Pomyślałem o sześciu dziewczynkach, które przez lata chowały listy przede mną, bo bały się, że będę cierpiał razem z nimi. Pomyślałem o Pawle, który nie znał naszych córek osobiście, a mimo to zabezpieczył ich przyszłość lepiej niż ich matka.
— Nie — powiedziałem. — Ta kartka należy do Mariny.
Elena opuściła rękę.
Marina wsunęła kartkę do kieszeni sukni ślubnej.
— Ale możesz ją przeczytać — dodała. — Tutaj. Przy wszystkich.
Elena wzięła papier. Czytała długo. Kiedy doszła do słów „proszę, nie zapomnij”, jej palce zaczęły drżeć.
— Zapomniałam — wyszeptała.
— Nie — powiedziała Marina. — Pamiętałaś. Po prostu wybierałaś siebie.
Sergiusz odszedł z żoną i synami, zostawiając Elenę samą przy bocznym stoliku. Nie zabrała torebki. Nie poprawiła sukni. Nie próbowała odzyskać pieniędzy.
Po pierwszym tańcu Marina podeszła do mnie z bukietem w dłoni.
— Tato, zatańczysz ze mną?
— Przecież nie umiem.
— Przez piętnaście lat nauczyłeś się trudniejszych rzeczy.
Wyszliśmy na parkiet. Orkiestra zagrała powolną melodię, a ja postawiłem dłonie na jej ramionach, dokładnie tak, jak robiłem, gdy uczyła się chodzić.
Za nami skrzynia pozostała otwarta. Na jej dnie leżała ostatnia koperta, której nikt nie chciał już czytać.
Marina zatrzymała się w połowie obrotu.
— Co jest w tej ostatniej?
— Nie wiem — odpowiedziałem.
— Otworzymy ją po weselu?
Spojrzałem na Elenę, która siedziała przy pustym stole, trzymając w dłoniach kartkę z dziecięcym słońcem.
— Nie — powiedziałem. — Nie każda tajemnica zasługuje na to, żeby znowu zabierać nam wieczór.
Marina uśmiechnęła się i położyła głowę na moim ramieniu.
A kiedy orkiestra zmieniła melodię, sześć moich córek weszło na parkiet razem ze mną — a drewniana skrzynia została tam, gdzie powinno być miejsce na wszystkie niewysłane słowa.
Przegapiłeś początek?
