Po kilku dniach nieobecności uczennicy zadzwoniłam do jej domu, a głos w słuchawce sprawił, że zamarłam

Kiedy Patricia List nie pojawiła się na próbie trzeci dzień z rzędu, znalazłam na swoim biurku jej scenariusz z jedną stroną wyrwaną tak gwałtownie, że papier rozdarł się przy zszywce.

Był 12 listopada 1971 roku, kilka minut po ósmej rano. W sali teatralnej liceum w Westfield pachniało kurzem, klejem do dekoracji i mokrymi płaszczami uczniów. Na scenie stała drewniana ławka z przedstawienia, a pod nią leżał ołówek Patricii, złamany na pół. Podniosłam go i poczułam niepokój, którego nie umiałam jeszcze nazwać.

— Może po prostu zachorowała — powiedziała Linda, jej koleżanka, poprawiając kokardę przy kołnierzyku.

— Patricia nigdy nie opuszcza próby bez wiadomości.

— Jej ojciec nie lubił, kiedy zostawała po lekcjach. Może zabronił jej przychodzić.

To zdanie utkwiło mi w głowie. John List rzeczywiście nie znosił teatru. Kiedy tydzień wcześniej zobaczył Patricię na scenie, czekał na nią przy bocznym wyjściu z twarzą twardą jak zaciśnięta pięść.

— Dziewczyna powinna zajmować się szkołą, nie udawać kogoś, kim nie jest — powiedział wtedy.

Patricia uśmiechnęła się nerwowo.

— To tylko przedstawienie, tato.

— Dla ciebie może tylko.

W piątek o dziewiątej zadzwoniłam pod numer Listów przy Hillside Avenue. Słyszałam długie sygnały, potem trzask automatycznej sekretarki. Nagrałam wiadomość, ale po odłożeniu słuchawki nadal trzymałam palec na widełkach.

W południe zadzwoniłam ponownie. Tym razem ktoś odebrał.

— Halo?

Głos był męski, przytłumiony i dziwnie spokojny.

— Mówi Margaret Hale, nauczycielka Patricii. Chciałam zapytać, czy wszystko w porządku. Nie ma jej w szkole od kilku dni.

Po drugiej stronie usłyszałam szuranie, jakby ktoś przesuwał ciężkie krzesło.

— Patricia ma grypę — odpowiedział John List.

— Czy mogę z nią porozmawiać?

— Śpi.

— Proszę jej przekazać, że próba została przeniesiona na poniedziałek.

— Przekażę.

Kliknięcie. Rozmowa się skończyła.

Przez chwilę patrzyłam na czarny aparat. John zawsze mówił pełnymi zdaniami, z uprzejmością człowieka, który pilnuje każdego słowa. Tym razem jego oddech był ciężki, jakby właśnie wbiegł po schodach.

O czternastej pojechałam pod ich dom. Wielki wiktoriański budynek przy Hillside Avenue stał za szerokim trawnikiem, z firankami nieruchomymi w oknach. Na podjeździe nie było samochodu, ale w kuchni paliło się światło. Przy schodach leżała gazeta z wtorku, przemoczona od rosy.

Zapukałam. Nikt nie odpowiedział.

— Pani List? Patricia? To ja, Margaret Hale.

Z wnętrza dobiegło ciche brzęczenie. Nie dzwonek telefonu. Coś mechanicznego, regularnego. Światło w salonie zgasło, a po sekundzie zapaliło się na piętrze.

Wtedy zauważyłam, że wszystkie zasłony były dokładnie w tej samej pozycji, jakby nikt ich nie dotykał od kilku dni.

Pobiegłam do sąsiadki, pani Wilcox, która wyszła przed dom w wełnianym kardiganie.

— Widziała pani kogoś u Listów?

— Tylko pana Lista w niedzielę. Jechał do kościoła.

— A od tamtej pory?

Pokręciła głową.

— Poczta leży w skrzynce. Myślałam, że wyjechali.

— Z całą rodziną?

Jej twarz straciła kolor.

Wróciłam pod dom z telefonem w dłoni. Na piętrze znów zapaliło się światło. Tym razem usłyszałam z wnętrza trzy krótkie uderzenia, jakby coś ciężkiego spadło na podłogę. Podeszłam do drzwi i zobaczyłam przy framudze cienką smugę ciemnej cieczy, która wsiąkała w dywanik.

Wyciągnęłam rękę do klamki, lecz zanim jej dotknęłam, za moimi plecami zatrzymał się samochód. Kierowca wysiadł, trzymając w dłoni grubą, brązową teczkę, i powiedział:

— Pani Hale? Jeśli naprawdę chce pani wiedzieć, co stało się w tym domu, musi pani zobaczyć, co John List zostawił w kościele…

CZĘŚĆ 2

Mężczyzna z teczką miał na sobie czarny płaszcz, a na mankiecie zaschniętą kroplę czerwonego wosku. Rozpoznałam go dopiero, kiedy podszedł bliżej. Był to Samuel Reed, sekretarz parafii, człowiek, który prowadził księgi kościoła świętego Łukasza.

— Skąd pan zna moje nazwisko? — zapytałam.

— John mówił o pani. Twierdził, że Patricia zbyt mocno przywiązała się do teatru.

— Co jest w tej teczce?

Samuel spojrzał na dom. Z górnego okna sączyło się żółte światło.

— Nie tutaj. Proszę wsiąść.

W kościelnej kancelarii o piętnastej trzydzieści pachniało atramentem i pastą do podłogi. Samuel położył teczkę na biurku, ale nie otworzył jej od razu. Jego dłonie drżały, kiedy przesuwał metalową klamrę.

— John List był skarbnikiem klubu rotariańskiego — powiedział. — W poniedziałek przyniósł mi kopertę z kluczami do swojej szafki. Powiedział, że wyjeżdża służbowo.

— A jego rodzina?

— Powiedział, że pojechała wcześniej do krewnych.

— Nie ma takich krewnych.

— Wiem.

Wyjął kartkę z nagłówkiem banku. Na dole widniał podpis Johna i kilka wierszy liczb. Nie rozumiałam wszystkich zapisów, ale rozpoznałam kwotę. Była ogromna jak na człowieka, który codziennie jeździł do Newark w brązowym samochodzie.

— To nie są pieniądze parafii — powiedział Samuel. — To wypłata z polisy. John pytał, ile można dostać po śmierci żony i dzieci.

Serce ścisnęło mi się tak mocno, że musiałam oprzeć się o biurko.

— Kiedy?

— Trzy tygodnie temu.

— I nic pan nie zrobił?

Samuel zacisnął powieki.

— Pytałem, po co mu te informacje. Powiedział, że potrzebuje zabezpieczenia rodziny. Brzmiało to rozsądnie.

— A teraz?

— Teraz nie odbiera telefonu.

Zadzwoniliśmy do policji, ale zanim przyjechali, Samuel przypomniał sobie o czymś jeszcze. W szafce Johna znajdowała się koperta zaadresowana do niego, lecz nie była zaklejona. W środku leżał bilet kolejowy do Chicago na nazwisko „Robert Clark”, kupiony na 10 listopada.

— To nie jego nazwisko — powiedziałam.

— Wiem. I wiem też, że w poniedziałek wieczorem widziałem go przy tylnym wejściu do kościoła. Niósł walizkę.

— Dlaczego pan wcześniej milczał?

Samuel spojrzał na mnie z bólem.

— Bo człowiek, który co niedzielę uczył dzieci o uczciwości, nie wyglądał jak morderca.

O siedemnastej pojechaliśmy z funkcjonariuszami pod dom Listów. Policjant wyważył drzwi. W środku panował zapach pieczonego ciasta, tak słodki, że aż mdlił. Na stole stała nietknięta forma z ciastem, a zegar nad kominkiem zatrzymał się na 21:17.

Znaleźliśmy Helen w salonie. Frederick leżał przy schodach. John Jr. w pokoju muzycznym. Patricia na łóżku, z ręką zaciśniętą na kawałku papieru. Alma Flicker była na trzecim piętrze, obok otwartego kufra.

Krzyk, który wyrwał się z mojego gardła, nie przypominał ludzkiego głosu.

Policjant przykrył Patricię białym prześcieradłem. Wtedy zobaczyłam, że spod jej palców wystaje skrawek kartki. Pochyliłam się, zanim ktokolwiek mnie powstrzymał.

Było tam tylko jedno zdanie, zapisane ołówkiem jej pochyłym pismem: „Pani Hale, jeśli tata powie, że wyjechaliśmy, proszę nie wierzyć”.

— Ona wiedziała — wyszeptałam.

— Co wiedziała? — zapytał funkcjonariusz.

Nie zdążyłam odpowiedzieć. Z kuchni dobiegł metaliczny trzask. Policjant otworzył szufladę i znalazł pod sztućcami drugą kartkę, tym razem podpisaną przez Helen. Jej treść sprawiła, że Samuel cofnął się pod ścianę.

Helen nie bała się Johna. Bała się człowieka, który miał przyjechać po jego walizkę…

CZĘŚĆ 3

Człowiek, który miał przyjechać po walizkę, nazywał się Walter Crane. Był księgowym firmy, w której John pracował, choć od kilku miesięcy nie powinien już tam pracować. Policja odnalazła go w sobotę rano w wynajętym pokoju nad sklepem mięsnym.

W kancelarii przy Hillside Avenue ustawiono składane krzesła. Na stole leżały dokumenty, a obok nich ołówek Patricii w foliowej kopercie. Stałam przy ścianie z rękami zaciśniętymi na łokciach, czując pod palcami szorstki materiał sukienki.

Walter usiadł naprzeciwko mnie. Miał popękane usta i paznokcie obgryzione do krwi.

— John powiedział mi, że rodzina jest gotowa wyjechać — zaczął.

— To kłamstwo.

— Wiedziałem o jego długach, ale nie wiedziałem, że stracił pracę. Przez miesiące przychodził do biura, siadał przy swoim dawnym biurku i zabierał pocztę, żeby żona nie dowiedziała się o zwolnieniu.

Samuel położył na stole kartkę Helen.

— Co znaczyło zdanie o walizce?

Walter patrzył na papier tak długo, aż policzek zaczął mu drgać.

— John ukradł pieniądze z funduszu emerytalnego. Nie sam. Pomogłem mu podpisać dwa przelewy. Kiedy firma wykryła braki, obiecał je zwrócić. Nie miał z czego.

— A polisy? — zapytałam.

— Chciał, żeby wyglądało to jak wypadek. Mówił, że jeśli rodzina zginie, długi znikną, a on zacznie od nowa pod innym nazwiskiem.

Powietrze w pokoju zgęstniało.

— Zabił ich dla pieniędzy? — wyszeptałam.

Walter zacisnął dłonie.

— Najpierw mówił, że to dla pieniędzy. Potem powiedział coś gorszego. Twierdził, że nie może pozwolić, by dzieci dorastały w biedzie i wstydzie.

— Helen wiedziała — powiedział Samuel.

— Tak. Znalazła rachunki. Skonfrontowała go we wtorek rano. John chciał wyjechać tego samego wieczoru. Helen zagroziła, że zadzwoni do firmy i kościoła.

— A Patricia? — zapytałam.

Walter spuścił wzrok.

— Usłyszała ich kłótnię. Napisała do pani, bo nie wiedziała, komu innemu zaufać.

— Dlaczego nie powiedziałeś tego wcześniej?

— Bo John przyszedł do mnie z pistoletem. Powiedział, że jeśli otworzę usta, moja żona dowie się o przelewach, a ja pójdę do więzienia. Bałem się.

Policjant wyjął z teczki podpisany dokument. Była to deklaracja wypłaty z polisy, przygotowana przed śmiercią rodziny. Na dole widniał podpis Johna, lecz obok niego znajdował się drugi, którego nikt się nie spodziewał.

Samuel wziął kartkę i zbladł.

— To podpis pastora.

Do pokoju wszedł pastor Edwin Moore. Na szyi miał wygnieciony kołnierzyk, jakby całą noc spał w ubraniu.

— John poprosił mnie o podpis jako świadka — powiedział. — Twierdził, że Helen jest chora i chce uporządkować sprawy majątkowe.

— Wiedziałeś, że ją okrada? — zapytałam.

— Nie. Ale rano, przed nabożeństwem, znalazłem go w zakrystii. Miał na rękach świeże zadrapania. Powiedział, że przewrócił się przy remoncie.

Nagle wszystko połączyło się w jeden obraz: światła zapalane na zegar, ciasto pozostawione na stole, bilet na cudze nazwisko i walizka, której miał pilnować Walter.

John List nie uciekł przypadkowo. Przygotował dom tak, aby przez kilka tygodni wyglądało, że rodzina nadal żyje.

Policja znalazła walizkę w dworcowej przechowalni. W środku były ubrania, pieniądze i fotografia Patricii wycięta z programu teatralnego. Na odwrocie John napisał: „Ona zawsze za dużo widziała”.

Gdy funkcjonariusz kończył czytać, zadzwonił telefon. Podniosłam słuchawkę.

— Pani Hale? — odezwał się kobiecy głos. — Nazywam się Ruth Mercer. W 1954 roku prowadziłam księgowość w zakładzie, gdzie pracował John. Mam dokument, którego nie oddałam policji. Jeśli go zobaczycie, zrozumiecie, dlaczego uciekł właśnie teraz.

— Co to za dokument?

Kobieta odetchnęła drżąco.

— Akt urodzenia. John List nie był człowiekiem, za którego się podawał…