CZĘŚĆ 4

— Czarna księga — powiedziałem. — Rejestr wszystkich pieniędzy.

Maksym skinął głową.

Wiedziałem już, czego chciała Zofia. Nie dzieci. Nie rodziny. Władzy, która przez lata była ukryta w liczbach, podpisach i nazwiskach.

Dom matki stał na wzgórzu nad portem. Dojechaliśmy tam o trzynastej dwadzieścia. Brama była otwarta, choć zawsze zamykała ją na trzy zamki. Na żwirze leżała przewrócona donica, a przy schodach ciągnęła się smuga błota.

Maksym wysiadł pierwszy.

— Dwóch ludzi przy bocznym wejściu.

— Nie strzelaj, chyba że musisz.

— A jeśli oni muszą?

— Wtedy celuj w nogi.

Weszliśmy przez kuchnię. W powietrzu unosił się zapach spalonego cukru. Na stole stała dziecięca butelka z różową zakrętką. Obok leżał pluszowy lis z rozprutym uchem.

Moja córka była tutaj.

W salonie usłyszałem płacz. Cichy, urywany. Potem głos Eleny.

— Nie dotykajcie ich.

Wpadłem do środka.

Elena stała przy kominku, trzymając dziewczynkę na rękach. Chłopiec siedział na dywanie obok Tomasza, który miał rozcięty łuk brwiowy. Zofia siedziała w fotelu, a jej ochroniarz trzymał metalową walizkę.

— Przyszedłeś — powiedziała matka.

— Oddaj dzieci.

— Najpierw księga.

— Nie mam jej.

Zofia wskazała na obraz dziadka.

— Masz. Tylko jeszcze nie rozumiesz, że od dnia, gdy przejąłeś interesy, wszystko, co posiadasz, opiera się na niej.

Elena spojrzała na mnie. Była bledsza niż na zdjęciu, ale jej oczy pozostały takie same.

— Marku, nie podchodź.

— Elena…

— Nie mów mojego imienia tak, jakbyśmy wczoraj rozmawiali.

Każde słowo weszło we mnie głęboko.

— Chcę tylko zabrać dzieci.

— A potem co? Zabierzesz je do świata, w którym ludzie znikają, kiedy przestają być potrzebni?

Tomasz podniósł się z podłogi.

— Nie przyszliśmy tu po pieniądze. Zofia zwabiła nas wiadomością, że ma dowód na sfałszowanie aktu. Kiedy weszliśmy, zamknęła bramę.

— Kłamca — syknęła matka. — To on chciał przejąć dzieci dla pieniędzy.

Tomasz roześmiał się krótko, choć krew spływała mu po policzku.

— Pani Zofio, proszę przestać. Mój ojciec przechował kopie wszystkiego. Nawet dokument, który podpisała pani własną ręką.

Matka wyprostowała się.

— Jakiego dokumentu?

Doktor Radecki wszedł za nami. W dłoni trzymał zielony zeszyt.

— Zlecenia dla mnie — powiedział. — Zapłaciła mi pani za wystawienie fałszywego zaświadczenia. Nie za ukrycie ciąży, tylko za stwierdzenie, że Elena jest niezdolna do opieki nad dziećmi.

— To absurd.

— Na stronie trzydziestej drugiej jest numer rachunku, z którego przelano pieniądze. Na stronie trzydziestej trzeciej pański podpis.

Matka spojrzała na mnie.

— On cię oszukuje.

— Nie — odpowiedziałem. — Ty oszukałaś mnie.

— Robiłam to dla ciebie.

— Dla siebie.

Jej twarz drgnęła.

— Bez tej księgi twoi ludzie rozszarpią się nawzajem. Bez mojego planu już dawno leżałbyś martwy.

Przez moment zobaczyłem ją taką, jaką była, gdy miałem siedemnaście lat i po raz pierwszy przyszedłem do domu z rozbitą twarzą. To ona zszyła mi ranę, a potem nauczyła mnie, że strach jest narzędziem. Nigdy nie powiedziała, że można żyć inaczej.

Z kieszeni wyjąłem klucz do sejfu. Matka przestała oddychać.

— Masz księgę?

— Mam klucz. Księgę spaliłem rano.

To była prawda tylko częściowo. Czarną księgę wyniosłem z sejfu jeszcze przed wyjazdem i przekazałem ją Maksymowi. W środku znajdowały się nazwiska ludzi, których przez lata chroniłem. Gdyby trafiła do matki, użyłaby jej do szantażu.

Maksym wszedł za mną i położył na stole metalową kasetę.

— Otwórz — powiedziała Zofia.

— Nie dla ciebie.

W kasecie nie było księgi, lecz kopie rachunków, podpisów i pełnomocnictw. Jeden zestaw trafił wcześniej do księgowego, drugi do wspólników, trzeci do człowieka, któremu ufałem bardziej niż własnej rodzinie.

Matka poderwała się z fotela.

— Zniszczysz wszystko!

— Nie. Zakończę to.

— Nie potrafisz. Jesteś moim synem.

— Właśnie dlatego tak długo ci wierzyłem.

Elena mocniej przytuliła córkę. Dziewczynka chwyciła palcami jej szalik, a potem wyciągnęła rękę w moją stronę. Zatrzymałem się kilka kroków od niej.

— Mogę? — zapytałem.

Elena nie odpowiedziała od razu.

Tomasz spojrzał na nią, ale nie próbował podejmować decyzji za nią.

— Nie zbliżaj się z bronią — powiedziała w końcu.

Wyjąłem pistolet i położyłem go na podłodze. Maksym zrobił to samo. Ochroniarze Zofii wymienili spojrzenia. Jeden z nich odsunął się od walizki.

— Odłóżcie broń — powiedziałem. — Dziś nikt nie będzie pilnował rodziny lufą.

Elena podeszła o krok. Dziewczynka patrzyła na mnie szeroko otwartymi oczami.

— Ona ma na imię Nina — powiedziała Elena. — Chłopiec to Leon.

Powtórzyłem te imiona w myślach, jakbym uczył się alfabetu.

— Leon urodził się pierwszy — dodała. — Nina siedem minut później. Bałam się, że umrą, bo nie było cię przy mnie.

— Wiem, że nie mogę cofnąć tego dnia.

— Nie możesz cofnąć trzech lat.

— Wiem.

— I nie oczekuj, że dzieci od razu nazwą cię ojcem.

— Nie będę oczekiwał.

Tomasz podszedł do stołu i wyjął z kieszeni złożony dokument.

— Jest jeszcze coś, o czym powinieneś wiedzieć. Elena nie chciała rozwodu. To małżeństwo było ochroną prawną. Ale po ślubie nie mieliśmy między sobą niczego poza umową i opieką nad dziećmi.

Spojrzałem na Elenę.

— Dlaczego mi tego nie powiedziałaś?

— Bo za każdym razem, gdy próbowałam, twoja matka odbierała telefon. A kiedy przyjechałam do ciebie, ochroniarz powiedział, że wydałeś zakaz wpuszczania mnie do domu.

Przypomniałem sobie podpis na kartce, której nigdy nie czytałem. Polecenie, by nie wpuszczać Eleny podczas spotkań. Wtedy uznałem, że to rozsądne. Matka musiała tylko dopisać kilka słów.

Zofia ruszyła do kominka. Rzuciła zielony zeszyt w ogień, ale Maksym zdążył chwycić go za róg. Ogień osmalił okładkę. Radecki przycisnął zeszyt do podłogi.

— To koniec, Zofio — powiedział.

— Nie masz pojęcia, co robisz — odpowiedziała matka do mnie.

— Mam.

Wyciągnąłem telefon i połączyłem się ze wspólnikami. Nie z policją. Nie z sędzią. Z ludźmi, którzy przez lata wykonywali moje rozkazy.

— Od dziś wszystkie nielegalne operacje zostają zamknięte — powiedziałem. — Pieniądze z przemytu zostaną zamrożone. Legalne firmy przechodzą pod niezależny zarząd. Każdy, kto chce odejść, odejdzie bez pościgu.

Po drugiej stronie długo nikt się nie odzywał.

— A jeśli odmówimy? — zapytał w końcu jeden z głosów.

— Wtedy dostaniecie całą dokumentację. Razem ze mną.

To była cena, której nie znałem jeszcze w pełni. Mogłem stracić majątek, nazwisko i ludzi, którzy bali się mnie bardziej niż własnych wyrzutów sumienia. Ale po raz pierwszy wybierałem stratę sam.

Zofia osunęła się na fotel. Nie błagała. Patrzyła na mnie tak, jakby właśnie odkryła, że wychowała obcego człowieka.

— Co zrobisz ze mną? — zapytała.

— Dokumenty trafią do śledczych. Nie będę ich ukrywał.

Elena drgnęła, lecz nie zaprotestowała.

— A ty? — zapytała.

— Odejdę z tego wszystkiego. Potem będę próbował zasłużyć na możliwość widywania dzieci.

— Nie obiecuj rzeczy, których nie kontrolujesz.

— W takim razie obiecuję tylko, że będę przychodził o umówionej godzinie i nie będę żądał niczego.

Nina wyciągnęła rękę jeszcze raz. Tym razem Elena nie cofnęła się.

Podszedłem i pozwoliłem, by małe palce dotknęły mojego sygnetu. Dziewczynka zmarszczyła nos dokładnie tak jak ja na starych fotografiach.

— Ona cię rozpoznała — szepnął Maksym.

— Nie — odpowiedziałem. — Ona dopiero zaczyna mnie poznawać.

Tomasz podał mi dokument z unieważnieniem naszego fikcyjnego rozwodu.

— Podpiszesz?

Wziąłem pióro. Dłoń nie drżała, kiedy złożyłem podpis obok podpisu Eleny.

Nie był to powrót do małżeństwa.

Był to pierwszy uczciwy dokument, jaki dotyczył naszej rodziny.

Kiedy wychodziliśmy z salonu, Leon spał na ramieniu Tomasza, a Nina zaciskała w dłoni pluszowego lisa. Przy schodach Elena zatrzymała się i spojrzała na mnie.

— Jutro o dziesiątej w parku przy latarni — powiedziała. — Przyjedź sam.

— Przyjadę.

— I bez ludzi, którzy mówią za ciebie.

— Przyjadę sam.

Tomasz podał mi nadpalony zielony zeszyt.

— Jedna strona ocalała — powiedział.

Na niej Elena zapisała trzy lata wcześniej: „Jeśli kiedyś zapyta, dlaczego uciekłam, powiedzcie mu, że uciekłam z jego świata, nie od niego”.

Przeczytałem zdanie jeszcze raz.

Na podwórzu Nina pomachała pluszowym lisem, a ja po raz pierwszy odpowiedziałem jej tym samym gestem, nie rozkazem, nie obietnicą i nie nazwiskiem.

— Tato? — zapytała cicho.

Elena zamarła.

Ja również.