CZĘŚĆ 4
Lidia znała człowieka z kaplicy.
Nazywał się ksiądz Antoni Bielski i od dwudziestu lat mieszkał w małym budynku za cmentarzem, gdzie przechowywano dokumenty dawnych parafialnych przytułków.
Pojechaliśmy tam natychmiast.
Isla siedziała obok mnie, ściskając telefon. Co kilka minut sprawdzała wiadomości. Dzieci były jeszcze w Domu Światła, a koparki stały już przy ogrodzeniu.
— Jeśli zaczną burzyć, nie zatrzyma ich żadna kartka — powiedziała.
— Zatrzyma ich umowa.
— A jeśli pański ojciec rzeczywiście zostawił długi?
— Wtedy zapłacę je.
Spojrzała na mnie ostro.
— Nie mówiłam, żeby pan znów wszystko kupował.
— Nie zamierzam kupować dzieciom prawa do istnienia.
— Właśnie to pan robił przez całe życie. Kupował pan ciszę, czas i ludzi, którzy mówili, że wszystko jest w porządku.
Jej słowa zabolały, bo nie mogłem znaleźć w nich błędu.
Ksiądz Antoni czekał na nas w zakrystii. Na stole leżała drewniana skrzynia z żelaznymi okuciami. Pachniała woskiem i wilgotnym papierem.
— Pański ojciec przyszedł do mnie sześć lat temu — powiedział. — Wiedział, że jest chory. Wiedział też, że Marek Voss próbuje przejąć fundację.
— Dlaczego nic mi nie powiedział?
— Bo pan nie chciał wtedy słuchać.
Pamiętałem tamten czas. Miałem dwadzieścia dziewięć lat, prowadziłem trzy firmy i uważałem, że ojciec próbuje odebrać mi kontrolę. Po jego śmierci przejąłem wszystko bez przeczytania połowy dokumentów.
Ksiądz otworzył skrzynię.
— Pański ojciec nie przekazał Domu Światła fundacji. Przekazał go dzieciom. Fundacja miała tylko zarządzać budynkiem do chwili, gdy pojawi się osoba gotowa wziąć za niego odpowiedzialność.
— Jaka osoba?
— Jego spadkobierca.
Podał mi ostatnią stronę umowy. Nie było tam polecenia, bym finansował schronisko. Było coś znacznie trudniejszego: budynek miał pozostać nietykalny, dopóki choć jedno dziecko potrzebowało w nim miejsca. Każda próba sprzedaży automatycznie unieważniała transakcję i przenosiła własność na radę opiekunów złożoną z pracowników domu.
— Rada nie istnieje — powiedziałem.
— Istnieje od chwili, gdy dzieci zamieszkały tam pod opieką Isły Moreno.
Isla spojrzała na mnie.
— Ja nie wiedziałam o żadnej radzie.
— Nie musiała pani wiedzieć. Pański ojciec chciał, żeby osoba prowadząca dom mogła działać bez pozwolenia bogatych ludzi.
Wyszliśmy z kaplicy, zanim zdążyłem przyswoić wszystko.
Na ulicy Wierzbowej koparka unosiła stalową łyżkę. Dzieci stały za ogrodzeniem, a Isla natychmiast pobiegła w ich stronę.
— Proszę odsunąć maszynę! — krzyknęła.
Mężczyzna w kasku podniósł dokument.
— Mamy ważną umowę i nakaz wejścia.
— Nie macie prawa — powiedziałem.
Marek wysiadł z samochodu zaparkowanego przy chodniku. Towarzyszyło mu dwóch członków zarządu.
— Teodor, skończ to przedstawienie — rzucił. — Budynek jest zabezpieczeniem kredytu. Jeśli zablokujesz sprzedaż, bank natychmiast zażąda spłaty.
— Jakiego kredytu?
— Sześćdziesięciu milionów.
Lidia, która przyjechała za nami, wyjęła z torebki kolejny dokument.
— Kredyt został zaciągnięty przez spółkę Marka, nie przez Ashfordów — powiedziała. — A zabezpieczenie podpisano bez prawa do rozporządzania budynkiem.
Marek rzucił się w jej stronę, ale zatrzymał się, gdy zobaczył ludzi zebranych za ogrodzeniem. Sąsiedzi nagrywali wszystko telefonami. Właścicielka sklepu po drugiej stronie ulicy krzyczała, że dzieci mieszkają tam od roku.
— To nic nie znaczy — powiedział Marek. — Właścicielem jest spółka.
— Nie — odpowiedziałem. — Właścicielem jest rada opiekunów.
Wyjąłem umowę i podałem ją Isli.
— Czy chce pani przejąć ten dom?
Patrzyła na papier, potem na dzieci.
— Nie sama.
— W umowie zapisano, że rada składa się z osoby prowadzącej dom, pracownika opieki i przedstawiciela mieszkańców. Może pani wybrać pozostałych.
— A pan?
— Ja przekażę radzie wszystkie udziały spółki posiadającej nieruchomość. Bez warunków.
Marek roześmiał się nerwowo.
— Nie możesz tego zrobić. Stracisz majątek.
— Mój majątek powstał między innymi z pieniędzy przeznaczonych na ten dom.
— A firma upadnie.
— Być może.
Isla chwyciła mnie za ramię.
— Teodor, jeśli to zrobisz, ludzie stracą pracę.
— Dlatego nie oddam firmy Markowi. Oddam ją zarządowi, który sprawdzi każdą księgę.
— A ty?
— Ja zostanę tylko udziałowcem bez prawa do ukrywania czegokolwiek.
Marek podszedł bliżej.
— Pański ojciec był słaby. Dlatego zostawił te fantazje. Pan nie musi za nie płacić.
Wtedy Nina wyszła zza ogrodzenia. W ręku trzymała zeszyt z listą dzieci.
— Panie Teodorze — powiedziała — czy to znaczy, że jutro też będzie kolacja?
Nie potrafiłem odpowiedzieć od razu.
Isla uklękła przy niej.
— Będzie.
Nina spojrzała na mnie.
— Naprawdę?
— Naprawdę.
Koparka opuściła łyżkę. Kierowca wysiadł i powiedział, że nie będzie burzył budynku bez podpisu właściciela. Dokument Isły był już wystarczający, a mój podpis miał zakończyć spór.
Podpisałem przekazanie udziałów na masce samochodu Marka.
Atrament rozlał się od deszczu, lecz nazwisko pozostało czytelne.
Marek patrzył na kartkę, jakby właśnie zobaczył, że zniknęła pod nim ziemia. Chciał mieć Dom Światła jako zabezpieczenie i źródło pieniędzy. Stracił jedno i drugie, bo nie rozumiał, że budynek od dawna nie był pustą nieruchomością.
Później członkowie zarządu zabrali go do siedziby firmy. Nie było krzyków ani kajdan. Były za to księgi, podpisy i dziesiątki pytań, na które nie mógł już odpowiadać za zamkniętymi drzwiami.
Najtrudniejsza rozmowa czekała mnie jednak nie z Markiem.
Wieczorem wszedłem do kuchni Domu Światła. Isla mieszała zupę w ogromnym garnku, a na parapecie leżał mój drogi zegarek, który oddałem jej rano, gdy powiedziała, że potrzebuje pieniędzy na lekarstwa dla Niny.
— Nie mogę tego przyjąć — powiedziała.
— To nie prezent.
— Czym więc jest?
— Zaległą wypłatą za każdą noc, kiedy gotowała pani dla dzieci po pracy.
— Nie pracowałam dla pana.
— Wiem. Dlatego chcę, żeby od jutra pani pracowała dla rady. Z pensją, urlopem i kimś, kto zmieni panią przy garnku.
Isla oparła łyżkę o brzeg naczynia.
— A pan będzie tu przychodził?
— Jeśli mnie pani zaprosi.
— Nie jako właściciel.
— Nie jestem właścicielem.
— I nie jako wybawca.
— Tego też nie chcę.
Przez chwilę patrzyła na mnie z niedowierzaniem.
Potem podała mi talerz.
— Skoro tak, może pan zacząć od obierania ziemniaków.
Usiadłem przy stole. Nina przesunęła w moją stronę tępy obierak.
— Tylko proszę nie zmarnować połowy — ostrzegła.
— Postaram się.
— Wszyscy bogaci tak mówią.
Isla parsknęła śmiechem. Dźwięk był krótki, zmęczony i prawdziwy.
Obierałem ziemniaki, gdy na ścianie zauważyłem dawny dziecięcy rysunek czarnego domu. Ktoś dopisał pod nim nowe zdanie, nierównymi literami:
„Tutaj można pukać”.
Nina wsunęła pod rysunek mały kartonik z listą kolacji na następny tydzień.
Na pierwszym miejscu widniało: zupa, chleb i jabłka.
Na drugim: miejsce przy stole dla pana Teodora.
Przegapiłeś początek?
