CZĘŚĆ 4

To nie Paweł.

Anna wypowiedziała te słowa tak cicho, że przez chwilę słyszałem tylko krople spadające z dachu na metalowe wiadro.

Pukanie powtórzyło się.

Trzy razy.

Marta chwyciła łuk. Lena wsunęła nóż do pochwy i zgasła ostatnią lampę.

— Kto znał ten znak? — zapytałem.

Anna wskazała na notatnik.

— Ty i Paweł.

— Mówiłaś, że nie żyje.

— Nie żyje od sześciu lat. Ale ktoś mógł znaleźć jego zapiski.

Za drzwiami rozległ się kobiecy głos:

— Anno, nie mam broni. Jestem sama.

Marta pokręciła głową.

— To może być sztuczka.

Głos odezwał się ponownie.

— Mam zdjęcie z mostu i połowę księgi. Jeśli mnie nie wpuścicie, Radecki zabierze resztę.

Anna zacisnęła dłoń na srebrnej spince.

— To głos Joanny.

— Kto to? — spytałem.

— Żona Wiktora.

Poczułem, jak wszystkie elementy układanki przesuwają się w inne miejsce. Sądziłem, że Wiktor od początku działał sam, a trzy kobiety były jedynymi ocalałymi. Tymczasem za drzwiami stała osoba z jego najbliższego otoczenia.

Anna odsunęła zasuwę, ale nie otworzyła drzwi całkowicie.

Do środka wsunęła się kobieta w beżowym płaszczu. Miała rozciętą wargę i mokre włosy przyklejone do policzka. W ręku trzymała skórzaną teczkę.

Marta natychmiast wycelowała łuk.

— Połóż ją na podłodze.

Joanna wykonała polecenie.

— Radecki wie, że Siergiej żyje — powiedziała. — Przyjechał po księgę.

— Skąd wiesz? — zapytałem.

— Bo to ja powiedziałam mu, gdzie szukać.

W ziemiance zrobiło się lodowato.

Anna uniosła broń.

— Kłamiesz.

— Powiedziałam mu o starej przeprawie, nie o polanie. Chciałam, żeby odjechał od mojego syna.

— Masz syna? — zapytałem.

Joanna spojrzała na mnie z czymś, co przypominało wstyd.

— Nazywa się Michał. Ma dziewięć lat. Wiktor zabrał go dziś rano i zostawił w samochodzie przy drodze. Powiedział, że jeśli nie odnajdę księgi, nie zobaczę go żywego.

Marta opuściła łuk o kilka centymetrów.

— Dlaczego mielibyśmy ci wierzyć?

Joanna otworzyła teczkę. W środku znajdowały się rachunki, kopie przelewów i listy przewozowe. Na kilku dokumentach widniał podpis Wiktora. Na jednym także mój.

Ale podpis nie był mój.

Był podrobiony.

— Przez siedem lat trzymałam te papiery w domu — powiedziała Joanna. — Myślałam, że jeśli będę posłuszna, ochronię syna. Wczoraj znalazłam w gabinecie Wiktora zdjęcie tej polany. Zrozumiałam, że on nigdy nie zamierzał nas oszczędzić.

— Dlaczego przyszłaś właśnie teraz? — zapytałem.

Joanna wyjęła z teczki drugą połowę księgi.

— Bo Paweł nie umarł przypadkiem. Wiktor kazał mu zniknąć, kiedy dowiedział się, że przekazał dowody mnie.

Anna wzięła kartki. Jej ręce drżały.

— Myślałyśmy, że Paweł uciekł.

— Wszyscy tak myśleli — odparła Joanna. — Wiktor tak to urządził.

Nagle z zewnątrz dobiegł trzask. Potem męski krzyk:

— Siergiej! Wyjdź, a kobiety zostaną przy życiu!

Wiktor.

Joanna chwyciła mnie za rękaw.

— Michał jest w aucie. Czerwony samochód przy starej drodze.

Przez chwilę patrzyłem na trzy kobiety. Były gotowe walczyć, ale każda z nich nosiła w oczach siedem lat strachu. Kiedyś uciekłem z polany z dowodami i straciłem pamięć. Tym razem nie zamierzałem zostawić nikogo.

— Macie pod ziemią wyjście? — zapytałem.

Anna wskazała deskę za piecem.

— Tunel prowadzi do strumienia.

— A Wiktor?

— Zatrzymamy go tutaj — powiedziała Marta.

— Nie. Wyjdziemy wszyscy.

Wziąłem z podłogi moją mosiężną plakietkę. Z tyłu, pod warstwą brudu, wyczułem wyryte trzy kreski. Przesunąłem po nich kciukiem i nagle przypomniałem sobie, po co je zrobiłem.

Nie były tylko znakiem rozpoznawczym.

Oznaczały trzy ukryte zapadnie wokół polany.

— Anna, zabierz księgę. Marta, prowadź Joannę tunelem. Lena, ze mną.

— Dokąd? — spytała.

— Do samochodu Wiktora.

Wybiegliśmy tylnym wyjściem dokładnie w chwili, gdy drzwi głównej ziemianki wyleciały z zawiasów. Wiktor stał na polanie z pistoletem w dłoni. Był starszy, niż go zapamiętałem, lecz jego spojrzenie pozostało takie samo: zimne i cierpliwe.

— Wiedziałem, że wrócisz — powiedział.

— Nie po to, czego się spodziewałeś.

Za jego plecami dwóch mężczyzn przeszukiwało zabudowania. Jeden z nich trzymał latarkę, drugi kanister.

Wiktor skierował broń w stronę tunelu.

— Księga.

Anna wyszła zza ziemianki, trzymając metalową puszkę.

— Najpierw dziecko.

Wiktor roześmiał się krótko.

— Myślisz, że możesz negocjować?

— Nie negocjuję — odpowiedziała. — Mówię ci, co zobaczą ludzie, którzy czekają przy drodze.

Wiktor zmrużył oczy.

— Jacy ludzie?

Joanna wyszła na polanę z drugiej strony, z rozbitą wargą i teczką pod pachą.

— Ci, którym wysłałam kopie dokumentów.

Twarz Wiktora zmieniła się natychmiast.

— Co zrobiłaś?

— Wszystko, czego bałeś się przez siedem lat.

Wiktor zrobił krok w jej stronę.

— Gdzie jest Michał?

— Przy drodze. Z dala od ciebie.

— Kłamiesz.

— Sprawdź.

Wtedy usłyszeliśmy sygnał samochodowego klaksonu. Jeden długi dźwięk, potem dwa krótkie.

Joanna zamknęła oczy.

— To on.

Wiktor odwrócił głowę. Ten jeden ruch wystarczył.

Lena pociągnęła za ukrytą linkę przy płocie. Ziemia pod nogami jednego z mężczyzn zapadła się, a on wpadł po pas do starej jamy na drewno. Marta wytrąciła drugiemu kanister. Anna kopnęła go w kolano.

Wiktor podniósł broń.

Ruszyłem pierwszy.

Nie pamiętałem wszystkich wydarzeń sprzed siedmiu lat, lecz pamięć ciała wróciła wcześniej niż wspomnienia. Złapałem jego nadgarstek, uderzyłem w łokieć i pistolet wypadł w mokrą trawę.

Wiktor rzucił się na mnie.

— Zniszczyłeś mi życie! — wrzasnął.

— Nie. Sam je podpaliłeś.

Uderzył mnie w żebra. Odpowiedziałem pchnięciem. Upadliśmy przy stole, na którym rano leżała moja mapa. Wiktor sięgnął po metalową puszkę.

Chwyciłem go za kołnierz.

— Tego szukasz?

— Oddaj!

— Dlaczego?

— Bo bez tej księgi wszystko stracę!

To zdanie usłyszały wszystkie kobiety.

Wiktor zrozumiał za późno, że właśnie powiedział prawdę, której przez lata ukrywał.

Joanna podniosła telefon.

— Rozmowa już trwa. Ludzie przy drodze słyszeli każde słowo.

Wiktor spojrzał na nią z niedowierzaniem.

Nie była to żadna magiczna pułapka ani cudownie odnaleziona pomoc. Joanna zadzwoniła do dziennikarza z miasteczka i do kilku mieszkańców, którzy od dawna tracili ziemię przez jego przekręty. Czekali przy drodze, gotowi zabrać Michała i przyjąć dokumenty.

Wiktor próbował wyrwać się z mojego uścisku.

— Oddasz mi żonę?

Joanna cofnęła się o krok.

— Nie jestem rzeczą, którą można komuś oddać.

Po tych słowach Wiktor przestał walczyć. Nie dlatego, że nagle się zmienił. Po prostu zrozumiał, że po raz pierwszy nie kontroluje już żadnej osoby na tej polanie.

Mężczyźni, których przyprowadził, uciekli w stronę lasu, ale mieszkańcy przy drodze zatrzymali ich kilka minut później. Dokumenty Joanny trafiły do rąk ludzi, którzy od lat zbierali dowody przeciwko Radeckiemu. Nie potrzebowaliśmy wielkich obietnic. Wystarczyło, że każdy zobaczył na papierze własne nazwisko, własną działkę i fałszywy podpis.

Wiktor stracił to, po co przyjechał.

Nie księgę.

Kontrolę.

Siedział na mokrej ziemi, z rękami związanymi tym samym sznurem, którym wcześniej skrępowano mnie. Spojrzał na mnie i powiedział:

— Ty naprawdę niczego nie pamiętasz?

— Pamiętam wystarczająco.

— To ja cię znalazłem przy przeprawie. Mogłem pozwolić ci umrzeć.

— Wiem.

— A jednak żyjesz dzięki mnie.

Pokręciłem głową.

— Żyję dzięki nim.

Wskazałem Annę, Martę i Lenę.

Anna nadal trzymała srebrną spinkę. Marta opatrywała rozciętą dłoń. Lena stała przy płocie i patrzyła w stronę czerwonego samochodu, w którym Joanna właśnie obejmowała syna.

Wtedy zrozumiałem, co naprawdę wydarzyło się siedem lat temu.

Nie zapomniałem dlatego, że byłem słaby. Ktoś odebrał mi pamięć, żeby odebrać tym kobietom jedynego człowieka, który znał prawdę. One jednak czekały nie na bohatera. Czekały na świadka, który mógł rozpoznać własne pismo.

Gdy później otworzyłem księgę przy stole, znalazłem na ostatniej stronie krótką notatkę.

„Jeżeli tu wrócisz, nie pytaj, czy jesteś tym samym człowiekiem. Zapytaj, kogo tym razem zabierzesz ze sobą.”

Pod spodem widniał mój podpis.

Nie zabrałem księgi do miasta. Została u Anny, obok fotografii i fałszywych zeznań. Wszystkie dokumenty skopiowano i przekazano ludziom, których dotyczyły. Joanna pojechała z Michałem do siostry, a Wiktor musiał odpowiadać za swoje czyny przed tymi, których przez lata zastraszał.

Ja zostałem na polanie jeszcze jedną noc.

Nie spałem. Siedziałem przy wygaszonym ognisku i próbowałem odtworzyć każdy szczegół tamtej nocy. Pamięć wracała fragmentami: pomarańczowy blask, świst gwizdka, dłoń Anny na moim ramieniu i własny głos mówiący, że wrócę.

Rano Marta podała mi mapę.

— Zostawisz ją? — spytała.

— Nie.

— Zabierzesz?

— Też nie.

Złożyłem mapę wzdłuż starego znaku i położyłem ją na stole.

— Zaznaczcie na niej drogę do polany. Niech przestanie być miejscem, które trzeba ukrywać.

Anna spojrzała na mnie długo.

— A jeśli przyjdą inni?

— Wtedy będą wiedzieli, gdzie zapukać.

Lena podniosła z ziemi mosiężną plakietkę, którą wcześniej wyjąłem spod kołnierza. Przetarła ją rękawem i podała mi z powrotem.

Na metalu trzy kreski lśniły w porannym świetle.