CZĘŚĆ 4
— Jaki kredyt? — zapytałam.
Po drugiej stronie zapadła krótka cisza.
— Kredyt zabezpieczony pani nazwiskiem i numerem dawnego rachunku. Kwota: milion dwieście tysięcy złotych.
Spojrzałam na Victora.
— Nie zaciągałam żadnego kredytu.
— Wiem. Dlatego proszę jutro przyjechać do banku z panią Lewicką. Do tego czasu niech pani nie podpisuje niczego.
Rozłączyłam się.
W kuchni tykał zegar. Każde uderzenie wskazówki brzmiało jak kolejny rachunek wystawiony za moje życie.
Victor podniósł się z krzesła.
— Elena, musisz mnie wysłuchać.
— Przez czternaście lat słuchałam.
— Nie rozumiesz, co się stało.
— Rozumiem, że próbowałeś sprzedać mój udział, mój dom i moje nazwisko.
— Firma była zadłużona.
— Więc sfałszowałeś mój podpis?
— Chciałem zyskać czas.
Irina parsknęła gorzko.
— Chciałeś zyskać czas dla siebie. Dla mnie też, ale tylko dopóki byłam ci potrzebna.
Victor odwrócił się do niej.
— To nie twoja sprawa.
— Wciągnąłeś mnie w to. Kazałeś mi przygotować zestawienia, które miały udowodnić, że firma jest rentowna. Pominąłeś połowę zobowiązań.
— Nie wiedziałaś, co podpisujesz.
— Właśnie dlatego wiem, co podpisałam dziś rano.
Wyjęła z torebki telefon i pokazała ekran Marcie. Widniał na nim dokument przesłany do banku kilka godzin wcześniej.
— Przekazałam swoje kopie księgowej banku — powiedziała Irina. — Wszystkie. Nie zamierzam tonąć razem z tobą.
Victor rzucił się w jej stronę, ale Marta stanęła między nimi.
— Proszę się odsunąć.
— Wynoście się z mojego domu! — krzyknął Victor.
— Nie z twojego — powiedziałam. — Z naszego.
To zdanie zatrzymało go skuteczniej niż krzyk.
O szóstej rano następnego dnia siedziałam w gabinecie dyrektora banku. Na stole leżały wydruki, kalkulator i mój dowód osobisty. Metalowy kubek z wodą drżał pod palcami Marty, gdy przewracała kolejne strony.
— Kredyt uruchomiono trzy miesiące temu — wyjaśnił dyrektor. — Pieniądze przelano na rachunek spółki, a następnie wypłacono w czterech transzach.
— Na co?
Przesunął w moją stronę zestawienie.
Pierwsza transza trafiła do firmy budowlanej należącej do kuzyna Victora. Druga została przelana na konto w Austrii. Trzecia pokryła zaległości podatkowe spółki. Czwarta zniknęła w dniu, w którym Victor kupił nowy samochód.
— Mówił, że samochód jest służbowy — szepnęła Irina.
— Jest zarejestrowany prywatnie — powiedział dyrektor.
Poczułam mdłości, ale nie odsunęłam dokumentów.
— Dlaczego bank uznał podpis za prawdziwy?
— Bo kredyt złożono przy użyciu pełnomocnictwa przygotowanego przez kancelarię. Pełnomocnictwa, którego nie podpisała pani osobiście.
Marta wskazała fotografię z akt.
— Ale ktoś popełnił błąd. W dniu rzekomego podpisania była pani w przychodni.
Wyjęłam z torebki mały notes. Od lat zapisywałam w nim wizyty lekarskie matki, godziny zakupów i ważne telefony. Na stronie z tamtą datą widniał wpis: „Przychodnia, 9.40, odbiór wyników”.
— Mogę to potwierdzić — powiedziałam.
— Nie musi pani — odparła Marta. — W przychodni zachowała się karta wejścia.
O jedenastej zwołano posiedzenie wspólników. Victor czekał w sali konferencyjnej z dwoma mężczyznami, których wcześniej nie znałam. Na stole leżały wydrukowane uchwały i butelka wody mineralnej. Victor trzymał ją tak mocno, że plastik trzeszczał.
— Elena, możemy zakończyć to bez skandalu — powiedział.
— Już zakończyłeś spokojne życie. Trzy miesiące temu.
— Jeśli unieważnisz kredyt, firma upadnie.
— Nie ja zaciągnęłam ten kredyt.
— Jesteś współwłaścicielką. Odpowiadasz za spółkę.
— Za spółkę tak. Za twoje prywatne przelewy nie.
Marta rozdała wszystkim kopie dokumentów. Irina usiadła naprzeciwko Victora i położyła na stole notes z czerwoną gumką.
— To zestawienia, które przygotowałam na twoje polecenie — powiedziała. — Na każdej stronie jest data i twoja wiadomość z instrukcją, co usunąć.
Jeden z mężczyzn, którego Victor przedstawił jako doradcę, natychmiast wstał.
— Nie wiedziałem o tych zobowiązaniach.
— Bo nie miał pan dostępu do pełnych ksiąg — odparła Marta. — Pani Elena ma sześćdziesiąt procent udziałów. Może odwołać zarząd.
Victor spojrzał na mnie.
— Naprawdę chcesz odebrać mi wszystko?
Pytanie zabrzmiało prawie jak wyrzut. Prawie.
— Nie odbieram ci tego, co zbudowałeś. Odbieram ci możliwość nazywania cudzych pieniędzy własnymi.
— Byłem twoim mężem.
— I dlatego ufałam ci bez sprawdzania rachunków. To nie daje ci prawa do kradzieży.
— Kochałem cię.
— Może. Ale bardziej kochałeś obraz siebie, który stworzyłeś dzięki mojej pracy.
Victor zacisnął dłonie.
— Bez tego kredytu wszystko się zawali.
— Nie wszystko.
Położyłam przed nim nowe pismo.
— Bank zgodził się odroczyć spłatę, ale pod jednym warunkiem. Zarząd zostaje odwołany, a firma przechodzi pod niezależny nadzór do czasu spłaty zadłużenia.
— Ty nie potrafisz prowadzić firmy.
— Potrafię prowadzić kuchnię, ludzi i budżet. Przez czternaście lat robiłam to, podczas gdy ty opowiadałeś wszystkim, że tylko podajesz rękę inwestorom.
Irina spojrzała na niego.
— A ja zostanę główną księgową, jeśli Elena się zgodzi. Znam wszystkie liczby.
Victor zaśmiał się bez radości.
— Obie myślicie, że możecie mnie wyrzucić?
— Nie — odpowiedziałam. — Możesz zostać pracownikiem odpowiedzialnym za rozwój sprzedaży. Bez dostępu do rachunków, bez prawa podpisu i bez udziału w decyzjach finansowych.
— Chcesz, żebym dla ciebie pracował?
— Chcę, żebyś pierwszy raz zarobił na coś własnymi rękami, a nie moim podpisem.
Marta przesunęła uchwałę w jego stronę.
Victor długo patrzył na papier. Potem podpisał. Jego podpis był krzywy i ciężki.
Nie dlatego, że żałował.
Bał się, że po podpisaniu nie będzie już mógł udawać, że nic się nie stało.
Tego samego dnia złożyłam zawiadomienie dotyczące podrobienia pełnomocnictwa i nieautoryzowanego kredytu. Nie robiłam tego z zemsty. Chciałam, żeby każda instytucja znała prawdziwy przebieg wydarzeń, zanim kolejny człowiek uwierzy w jego gładkie słowa.
Wieczorem wróciłam do kuchni. Na blacie nadal leżała srebrna zapalniczka Victora. Wzięłam ją do ręki i otworzyłam.
W środku nie było gazu. Od dawna nie działała. Przechowywał ją tylko dlatego, że dostał ją od ojca.
Położyłam ją na stole obok rachunków firmy.
Następnego ranka Victor przyszedł po swoje rzeczy. Nie miał już klucza do gabinetu, więc musiał poprosić o niego Irinę. Stała przy kasie z zeszytem zamówień pod pachą.
— Nie musisz mnie upokarzać — powiedział.
— Nie ja ustaliłam te zasady.
— Elena jest w środku?
— Przygotowuje nowe menu.
Victor spojrzał przez szybę do kuchni. Zobaczył mnie przy stole, pochyloną nad kartką. Nie gotowałam dla niego. Układałam ceny, porcje i terminy dostaw.
— Powiedz jej, że znalazłem dodatkowego inwestora — powiedział.
Irina pokręciła głową.
— Nie znalazłeś. Próbowałeś.
Victor pobladł.
— Co to znaczy?
— Ten inwestor zadzwonił do Eleny. Chciał rozmawiać z właścicielką większościowych udziałów.
Victor odwrócił się do mnie.
— Już podpisałaś umowę?
— Nie. Najpierw przeczytam ją sama.
— Kiedyś wszystko konsultowałaś ze mną.
— Kiedyś myślałam, że czytasz te same dokumenty co ja.
Stał jeszcze chwilę przy drzwiach kuchni. Potem odłożył klucz na ladę i wyszedł.
Irina podniosła go i położyła obok srebrnej zapalniczki.
— Chcesz, żebym to wyrzuciła?
Spojrzałam na dwa przedmioty leżące obok siebie: klucz do gabinetu, którego Victor już nie miał, i zapalniczkę, która nigdy nie potrafiła zapalić płomienia.
— Nie — powiedziałam. — Przydadzą się do nowej szuflady.
Wzięłam czerwony ołówek i dopisałam na pierwszej stronie menu nazwę dania, którego nauczyłam się od matki: „Pieczona wołowina Eleny”.
Irina przeczytała ją i uśmiechnęła się niepewnie.
— Myślisz, że ludzie przyjdą?
Wsunęłam kartkę pod ciężki mosiężny klips.
— Przyjdą po jedzenie. Zostaną, kiedy zobaczą, kto naprawdę je ugotował.
A na drzwiach kuchni, pod nazwą firmy, tego samego dnia pojawiła się nowa tabliczka: „Elena Duarte — właścicielka”
Przegapiłeś początek?
