CZĘŚĆ 4
Pracownica banku odłożyła słuchawkę i spojrzała na mnie tak, jakby bała się wypowiedzieć nazwisko.
— Odbiorcą jest pani córka, Marta Borkowska.
Marta cofnęła się o krok.
— To niemożliwe.
Robert zaczął mówić szybko, niemal bez oddechu.
— To był przelew na remont. Marta miała prawo korzystać z pieniędzy. Wszystko jest legalne.
— Nie wiedziałam o żadnym przelewie — powiedziała Marta.
— Podpisałaś zgodę.
— Nie podpisywałam niczego.
Pracownica banku wskazała na ekran.
— Przelew wynosił dwadzieścia osiem tysięcy złotych. Tytuł brzmiał: „opłata za przygotowanie opieki”. Pieniądze przeszły przez rachunek fundacji i trafiły na konto pani Marty, a następnie na konto firmy budowlanej.
Robert zacisnął szczękę.
— Remont domu kosztuje.
— Remont mojego domu? — zapytałam.
— Chciałem przygotować go do sprzedaży.
Marta odwróciła się do niego.
— Powiedziałeś, że pieniądze są z naszej pożyczki.
— Bo nie chciałem cię obciążać szczegółami.
— Wziąłeś pieniądze od mojej matki.
— Ratowałem nas.
— Przed czym?
Robert milczał przez chwilę, a potem wybuchnął.
— Przed wszystkim! Przed tym domem, przed twoją matką, przed twoją obsesją, że musisz się nią zajmować. Pracowałem po nocach, spłacałem długi, a ona trzymała majątek pod materacem i udawała, że jest niezniszczalna!
Każde słowo uderzyło w Martę mocniej niż krzyk.
Wtedy zrozumiałam, że prawda jest gorsza, niż przypuszczałam. Robert oszukiwał starszych ludzi, ale Marta nie była niewinną obserwatorką. Podpisała pierwsze pełnomocnictwo do mojego domu. Nie wiedziała o wszystkim, lecz wiedziała wystarczająco dużo, by odwracać wzrok.
Władysław wszedł do banku razem z młodą kobietą w granatowym swetrze.
— To pani Alicja — powiedział. — Kiedyś pracowała u notariusza. Pomagała mi przepisać dokumenty.
Alicja położyła na ladzie gruby plik.
— Zrobiłam kopie wszystkich pełnomocnictw, które Robert przynosił do podpisu. Zauważyłam, że podpisy były składane tą samą ręką, ale nie chciałam ryzykować pracy. Potem Helena przywiozła mi leki, kiedy mój ojciec zachorował. Zrozumiałam, że jeśli będę milczeć, pozwolę skrzywdzić kolejne osoby.
Robert prychnął.
— Nie ma pani dowodu, że to ja.
Alicja wyciągnęła kartkę.
— Mam zapis wizyt, numery dokumentów i nazwisko osoby, która odbierała przesyłki. Jest nią pańska żona.
Marta zakryła twarz dłońmi.
— Nie wiedziałam, że fałszował podpisy.
— Ale wiedziałaś, że chciał sprzedać mój dom — powiedziałam.
— Tak.
To krótkie słowo zabolało bardziej niż wszystko, co Robert wcześniej powiedział.
— Dlaczego mi nie powiedziałaś?
Marta podniosła oczy.
— Bo byłam zadłużona. Robert przekonał mnie, że po sprzedaży kupimy ci mieszkanie, a reszta pieniędzy spłaci nasze kredyty. Powiedział, że lekarz potwierdzi twoją niesamodzielność. Myślałam, że tylko… przesuniemy rzeczy.
— Człowieka nie można przesunąć razem z meblami.
Pracownica banku poprosiła Roberta o dowód. Tym razem nie po to, by wypłacić pieniądze. Wezwała ochronę i zabezpieczyła dokumenty. Nie było krzyku ani filmowej awantury. Były tylko pytania, podpisy i jego ręce, które nie przestawały drżeć.
Robert spojrzał na Martę.
— Jeśli mnie wydasz, stracisz wszystko.
— Już straciłam — odpowiedziała. — Tylko jeszcze nie wiedziałam, co.
Tego samego dnia zablokowano rachunki, unieważniono pełnomocnictwa i zatrzymano sprzedaż mojego domu. Dokumenty starszych osób trafiły do kancelarii, a Alicja zgodziła się zeznawać. Robert próbował tłumaczyć, że chciał jedynie ratować rodzinę, lecz jego wyjaśnienia rozsypywały się pod ciężarem dat, podpisów i przelewów.
Marta nie wróciła ze mną do domu.
Zamieszkała u siostry na drugim końcu miasta. Przez kilka dni nie dzwoniła. Potem przysłała mi pudełko z moimi dokumentami, które znalazła w szafce Roberta. Wśród nich był akt własności domu, książeczka zdrowia i stary notes Antoniego.
Na ostatniej stronie notesu mąż zapisał kiedyś numer telefonu oraz jedno zdanie: „Helena zawsze dowozi pomoc tam, gdzie inni widzą tylko kłopot”.
Płakałam nad tym zdaniem długo, ale nie z żalu za Antonim. Płakałam, bo przez chwilę uwierzyłam, że moja córka widzi we mnie wyłącznie kłopot.
Tydzień później Marta przyszła do domu bez Roberta. Stała na podwórku, ściskając w dłoni klucze.
— Nie przyszłam prosić o wybaczenie — powiedziała.
— Dobrze.
— Przyszłam oddać ci coś, czego nie miałam prawa brać.
Podała mi teczkę z umowami i listę osób, które Robert odwiedzał. Na każdej stronie były jej inicjały.
— To wszystko przekażę — dodała. — Nawet jeśli będę musiała sprzedać samochód i spłacać jego długi przez lata.
— Nie zrobisz tego dla mnie.
— Wiem. Zrobię to dla ludzi, których pomogłam skrzywdzić.
Nie przytuliłam jej. Jeszcze nie potrafiłam.
Ale pozwoliłam jej wejść do kuchni i zaparzyć herbatę. To było niewiele. Tego dnia musiało wystarczyć.
Kilka dni później pojechałam do pana Władysława. Wiozłam mu insulinę, chleb i podpisany przez niego formularz odzyskania mieszkania. Na siedzeniu obok leżała moja granatowa kamizelka odblaskowa, a czerwone jabłko przy kluczykach stukało o kierownicę.
Przed jego domem czekała grupa starszych sąsiadów. Nie przyszli po zakupy ani lekarstwa. Przynieśli pudło pełne kopert i dokumentów, które chcieli razem sprawdzić, zanim ktokolwiek złoży pod nimi podpis.
Władysław podał mi pierwszą kopertę.
— Pani Heleno, proszę usiąść. Dziś pani prowadzi zebranie.
Usiadłam przy stole, położyłam okulary na nosie i otworzyłam dokument.
Za oknem mój samochód czekał z zaparowanymi szybami, a na desce rozdzielczej czerwone jabłko kołysało się jeszcze długo po tym, jak wyłączyłam silnik.
Przegapiłeś początek?
