CZĘŚĆ 4
— Powiedział, że chodzi o warsztat — dodała Helena, odkładając telefon.
W sali zrobiło się duszno. Córka spała w plastikowym łóżeczku, a monitor nad jej głową wydawał równy, cichy sygnał.
— Co David mógł mieć wspólnego z warsztatem? — zapytałam.
Ojciec natychmiast podniósł głowę.
— Niczego nie ma. Ten kapitan próbuje was przestraszyć.
Helena spojrzała na niego bez mrugnięcia.
— Skąd pan wie, co znalazł?
Ojciec otworzył usta, ale nie odpowiedział.
Kapitan Nowak przyjechał pół godziny później. Nie miał munduru, tylko ciemny płaszcz mokry od śniegu. W dłoni trzymał płaskie pudełko po metalowym zegarku.
— David zostawił to w depozycie jednostki — powiedział. — Polecił wydać wyłącznie pani Annie, jeśli pojawi się problem z rodziną.
Ojciec poderwał się z krzesła.
— Nie ma pan prawa przynosić tu cudzych rzeczy.
— Mam dokładnie takie prawo, jakie dał mi David w pisemnej dyspozycji.
Kapitan otworzył pudełko. W środku leżał zwinięty dokument i mały mosiężny klucz z numerem siedemnaście.
Znałam ten klucz. David nosił go na stalowym kółku przy nieśmiertelniku. Powiedział kiedyś, że otwiera coś, co może uratować nam przyszłość, ale nie chciał mówić czego.
— Schowek na dworcu? — spytałam.
Kapitan skinął głową.
— Schowek numer siedemnaście. David zdeponował tam kopię ksiąg warsztatu i umowę pożyczki. Nie zaciągnął jej dla siebie. Pański ojciec namówił go, żeby poręczył kredyt, obiecując, że sprzeda część przedsiębiorstwa i spłaci wszystko w ciągu roku.
Ojciec zaczął chodzić po sali.
— To była rodzinna sprawa.
— Nie — odpowiedziałam. — Wciągnąłeś w to mojego męża.
Kapitan podał mi drugi dokument.
— David spłacał raty z własnej pensji. Kiedy zrozumiał, że warsztat jest niewypłacalny, próbował wycofać swoje poręczenie. Pański ojciec zagroził, że wyrzuci panią z domu razem z dzieckiem.
Matka ścisnęła torebkę.
— Marek chciał tylko ocalić rodzinę.
— Ocalić warsztat — poprawiłam ją.
Ojciec zatrzymał się przy łóżeczku Zosi. Przez chwilę patrzył na wnuczkę, a potem odwrócił wzrok.
— Gdyby zamknęli warsztat, straciłbym wszystko.
— A więc postanowiłeś zabrać wszystko mnie.
— Nie rozumiesz, ile ludzi od nas zależało!
— Rozumiem aż za dobrze. David też zależał od ciebie. Dlatego zginął z długiem, który nie był jego.
Helena wzięła ode mnie dokumenty.
— Anna może żądać natychmiastowego anulowania pełnomocnictwa, zabezpieczenia środków i przekazania sprawy do instytucji finansowej. Ale jest jeszcze jedna możliwość.
Spojrzałam na nią.
— Jaka?
— Fundusz wypłaci pieniądze, jeśli podpisze pani zgodę na ugodę. Część środków można przeznaczyć na spłatę poręczenia Davida. Wtedy rodzice nie będą mogli ruszyć pieniędzy dziecka, a nazwisko pani męża zostanie oczyszczone z długu.
Ojciec od razu podszedł do stołu.
— Podpisz. Tym razem naprawdę wszystko naprawię.
— Nie dla warsztatu — odpowiedziałam. — Dla Davida.
Nie wiedziałam jeszcze, że czeka mnie cena, której nie przewidział nawet on.
Schowek na dworcu otworzyliśmy tego samego popołudnia. Metalowe drzwi zazgrzytały, a wewnątrz leżały segregatory, rachunki i koperta z moim imieniem. Na kopercie David napisał: „Przeczytaj, zanim zdecydujesz, komu pomóc”.
W środku była tylko jedna kartka.
„Jeśli mój ojciec naprawdę upadnie, pomóż pracownikom, nie jemu. Oni nie są winni jego decyzjom.”
W warsztacie pracowało siedem osób. Mechaników, którzy od lat przychodzili tam przed świtem i nie mieli pojęcia, że budynek stoi na granicy przejęcia.
Następnego dnia spotkałam ich przy długim stole między podnośnikiem a stertą opon. Ojciec stał naprzeciwko, z czapką w dłoniach.
— Warsztat zostanie sprzedany — powiedziałam. — Pieniądze z ugody pokryją dług Davida, ale nie uratują pańskiej własności.
Ojciec zacisnął szczękę.
— Chcesz odebrać mi całe życie?
— Nie. Chcę przestać pozwalać, żebyś odbierał życie innym.
Jeden z mechaników, pan Roman, podniósł rękę.
— Pani Anno, co z nami?
— Utworzę fundusz pracowniczy z części świadczenia. Nie dostaniecie prezentu. Dostaniecie czas, narzędzia i możliwość przejęcia warsztatu bez mojego ojca.
Tomek spojrzał na mnie z niedowierzaniem.
— A ty?
— Ja kupię mały dom blisko szkoły dla dzieci. Nie za pieniądze Zosi. Za część, która należy do mnie.
Matka rozpłakała się dopiero wtedy, gdy Helena położyła na stole anulowane pełnomocnictwo.
— Anna, jesteśmy twoimi rodzicami.
— Wiem. Dlatego tak długo myliłam więzy z obowiązkiem.
Ojciec podszedł do mnie po spotkaniu. Nie prosił o podpis. Nie wspomniał o warsztacie.
— David mnie nienawidził? — zapytał.
— Nie. Do końca wierzył, że możesz wybrać inaczej.
To zabolało go bardziej niż oskarżenie.
Kilka dni później wpłynęła pierwsza część świadczenia. Pieniądze Zosi zostały zamknięte w funduszu, a moje trafiły na konto, którego rodzice nie mogli już dotknąć. Ugoda zdjęła z nazwiska Davida dług, ale warsztat przeszedł pod zarząd pracowników. Ojciec musiał oddać klucze panu Romanowi.
Stałam przy bramie, trzymając Zosię na rękach. Mosiężny klucz numer siedemnaście wisiał przy moim nadgarstku na cienkim skórzanym pasku.
Tomek wyszedł za ojcem.
— Zostaniesz? — zapytał.
Ojciec spojrzał na szyld warsztatu, który nie należał już do niego.
— Nie wiem, dokąd mam iść.
Nie odpowiedziałam od razu.
Potem podałam mu kopertę z adresem ośrodka, który pomagał ludziom wychodzić z długów i uzależnienia od hazardu. Nie dałam mu pieniędzy. Dałam mu nazwę miejsca, w którym musiał sam przyznać, co zrobił.
— Jeśli naprawdę chcesz ocalić rodzinę, zacznij od prawdy — powiedziałam.
Wróciłam do samochodu odzyskanego z jego garażu. Na tylnym siedzeniu leżał różowy kocyk, a Zosia poruszyła ustami przez sen.
Zanim uruchomiłam silnik, otworzyłam kopertę Davida jeszcze raz. Na samym dole kartki, pod jego podpisem, znajdowało się dopisane zdanie:
„Nie pozwól, żeby ktoś wmówił ci, że ochrona dziecka oznacza poświęcenie jego matki.”
Przycisnęłam kartkę do piersi. Za szybą pan Roman podnosił metalową roletę warsztatu, a siedmiu ludzi wchodziło do środka, każdy z własnym kluczem.
Mosiężny klucz numer siedemnaście zabrzęczał przy moim nadgarstku jak mały dzwon.
— Tato — szepnęłam, patrząc na śpiącą Zosię — David zostawił ci wybór, nie pieniądze.
Przegapiłeś początek?
