CZĘŚĆ 4

Przez kilka sekund nikt się nie poruszył.

Wiadomość leżała na stole między pudełkiem po makaronie a niedopitym winem. Papier pachniał kurzem i metalem, tak jak stare szuflady w warsztacie mojego ojca.

Barbara pierwsza wyciągnęła rękę.

— To niemożliwe.

Zabrałam kartkę.

— Znasz pismo mojego ojca?

Jej palce zatrzymały się w powietrzu.

— Znam.

— W takim razie wiesz, że on nie pisał bez powodu.

Owen ponownie odebrał telefon. Tym razem odszedł pod regał, żeby dzieci nie słyszały rozmowy. Abigail stała przy mnie, a Maks przyciskał pluszowego lisa do brzucha.

— Bank odwołał wizytę rzeczoznawcy — powiedział Owen, kończąc połączenie. — Ktoś przesłał im wniosek o zastrzeżenie dokumentu.

— Kto? — spytała Abigail.

Owen spojrzał na kopertę.

— Nie wiem. Ale zgłoszenie wyszło z kancelarii notarialnej przy ulicy Dębowej.

Znałam tę kancelarię.

Pracowała tam pani Helena, dawna księgowa mojego ojca. Po jego śmierci przyniosła mi klucze do warsztatu i powiedziała, że jeśli kiedykolwiek będę potrzebowała wyjaśnienia, mam przyjść bez zapowiedzi.

Nie poszłam.

Przez sześć lat unikałam wszystkiego, co przypominało mi o ojcu.

— Jedziemy do Heleny — powiedziałam.

Barbara zerwała się z krzesła.

— Nie możesz.

— Dlaczego?

— Bo ona niczego nie wie.

To zdanie przecięło pokój ostrzej niż krzyk.

Abigail odwróciła się do niej.

— Skąd wiesz, czego Helena nie wie?

Barbara otworzyła usta, ale nie odpowiedziała. Owen wziął z kredensu kluczyki.

— Dzieci zostaną ze mną w samochodzie.

— Nie — powiedziała Abigail. — Jadę z mamą.

Barbara chwyciła ją za ramię.

— Jeśli tam pójdziesz, stracisz wszystko.

Abigail wyrwała rękę.

— Już próbowałaś odebrać wszystko mojej matce. Nie będę ci pomagać.

Na ulicę Dębową dotarliśmy przed dziesiątą. Kancelaria mieściła się nad piekarnią. Na schodach pachniało drożdżami, a na poręczy ktoś przykleił małą kartkę z godzinami otwarcia.

Helena czekała na nas przy biurku. Była drobną kobietą o srebrnych włosach, z lupą zawieszoną na szyi.

— Wiedziałam, że kiedyś przyjdziesz — powiedziała.

— Mój ojciec zostawił wiadomość.

— Nie tylko wiadomość.

Otworzyła szafę i wyjęła grubą księgę oprawioną w zielone płótno. Na okładce nie było tytułu. Położyła ją przed nami, ale nie otworzyła.

— Twój ojciec podejrzewał, że Barbara podbiera pieniądze z czynszu. Nie miał dowodów, dopóki nie znalazł przelewów na konto jej brata. Wtedy sporządził dwa dokumenty.

— Testament? — zapytałam.

— Jeden był testamentem. Drugi pełnomocnictwem awaryjnym dla ciebie. Ale zanim zdążył ci je przekazać, trafił do szpitala.

— Dlaczego mi pani nie powiedziała?

Helena spojrzała na mnie z ciężkim smutkiem.

— Barbara przyszła następnego dnia. Powiedziała, że jesteś załamana i nie chcesz żadnych dokumentów. Przyniosła kartkę z twoim podpisem, że zrzekasz się prawa do wglądu w księgi.

Poczułam chłód w dłoniach.

— To nie był mój podpis.

— Wiem. Dlatego zachowałam oryginały.

Otworzyła księgę. W środku znajdowały się kopie przelewów, umowa sprzedaży mieszkania, potwierdzenia wpłat i podpisany przez mojego ojca dokument, w którym zapisywał mi Brzozową pod jednym warunkiem: dom miał służyć rodzinie, ale nigdy nie mógł zostać sprzedany bez mojej osobistej zgody i obecności Heleny.

— Barbara nie mogła sprzedać domu — powiedziała Helena. — Mogła tylko stworzyć pozór, że miała takie prawo.

Abigail zakryła usta dłonią.

— A pieniądze?

Helena wskazała na ostatnią stronę.

— Ojciec założył fundusz dla swoich wnuków. Pieniądze ze sprzedaży mieszkania miały tam trafić. Barbara przelała je na konto brata, ale w umowie bankowej figuruje numer rachunku odzyskiwalnego. Środki są zamrożone.

Owen usiadł ciężko na krześle.

— Czyli można je odzyskać?

— Można. Jeśli Elżbieta złoży oświadczenie i pokaże oryginały.

Barbara stała przy drzwiach. Nie zauważyliśmy, kiedy weszła za nami.

— Nie rób tego — powiedziała.

— Ty weszłaś do mojego domu, podrobiłaś mój podpis i próbowałaś zmusić moją córkę do udziału w oszustwie.

— Chciałam uratować brata.

— Za pieniądze moich wnuków.

Barbara spuściła głowę.

— Gdybym mu nie pomogła, odebrałby sobie życie.

Te słowa nie wymazywały niczego. Ale sprawiły, że gniew nie był już prosty.

Abigail patrzyła na teściową z bólem.

— Mamo, dlaczego nie powiedziałaś nam prawdy?

— Bo wstydziłam się, że nie potrafiłam go powstrzymać.

— A więc postanowiłaś zniszczyć moją matkę?

Barbara zacisnęła usta.

— Myślałam, że jeśli podpisze, wszystko się ułoży.

— Nic się nie ułożyło — powiedział Owen. — Tylko wszyscy mieliśmy udawać, że urodzinowa kolacja jest ważniejsza od kradzieży.

Helena podsunęła mi dokumenty.

— Decyzja należy do ciebie.

Podpisałam oświadczenie o fałszerstwie i zabezpieczeniu majątku. Nie dlatego, że chciałam zobaczyć Barbarę ukaraną. Zrobiłam to, bo mój ojciec zostawił mi nie tylko dom. Zostawił mi obowiązek nazwania rzeczy po imieniu.

Barbara patrzyła na pióro w mojej dłoni.

— Elżbieto, oddam pieniądze.

— Wierzę, że spróbujesz.

— Czy to znaczy, że mi wybaczasz?

— Nie. To znaczy, że pieniądze wrócą tam, gdzie miały trafić.

Owen wyjął z kieszeni telefon.

— Twój brat dzwoni.

Barbara spojrzała na ekran i odebrała.

— Co się stało?

Słuchaliśmy tylko jej strony rozmowy. Najpierw pobladła, potem osunęła się na krzesło.

— Nie podpisuj niczego — powiedziała do telefonu. — Nie sprzedawaj warsztatu. Przyjadę rano.

Rozłączyła się.

— Chciał podpisać kolejną pożyczkę — wyszeptała. — Tym razem pod zastaw warsztatu.

Helena zamknęła księgę.

— To właśnie dlatego twój ojciec zapisał wszystko tak dokładnie. Wiedział, że długi nie kończą się wtedy, gdy ktoś dostaje pieniądze. Kończą się dopiero, gdy przestaje się je ukrywać.

Wróciliśmy do mojego mieszkania po północy. Maks spał na tylnym siedzeniu, z pluszowym lisem pod brodą. Lena trzymała w rękach pudełko z kawałkiem urodzinowego ciasta, które kupił Owen po drodze.

Abigail została przy mnie w przedpokoju.

— Mamo, przepraszam.

— Za co?

— Za to, że ci uwierzyłam dopiero wtedy, kiedy zobaczyłam dokumenty.

Przytuliłam ją. Jej włosy pachniały deszczem i restauracyjnym dymem.

— Nie musisz przepraszać za to, że chciałaś wierzyć rodzinie.

— A ty? Co zrobisz z Brzozową?

Przez chwilę pomyślałam o pustych pokojach, o warsztacie ojca i o warunku zapisanym jego równym pismem.

— Otworzę tam małą pracownię dla dzieci. Bez opłat.

— Dla dzieci?

— Twój dziadek chciał, żeby dom służył rodzinie. Nie powiedział, że rodzina musi nosić to samo nazwisko.

Abigail uśmiechnęła się przez łzy.

— A twoje urodziny?

Wzięła z lodówki butelkę wina i postawiła ją na stole. Owen przyniósł talerzyki, a dzieci usiadły na podłodze z pudełkiem chińszczyzny. Nie było eleganckiej restauracji ani wielkiego tortu.

Była za to kartka mojego ojca, zielona księga Heleny i sześć małych świeczek wbitych w kawałek ciasta.

Abigail zapaliła je wszystkie.

— Życzenie — powiedziała.

Spojrzałam na płomienie, potem na córkę.

— Już się spełniło.

Rano Barbara przyniosła klucze do Brzozowej i położyła je na stole. Nie prosiła o uścisk. Nie udawała, że jedna noc naprawiła lata kłamstw.

— Zaczęłam spisywać wszystkie przelewy — powiedziała. — Oddam wszystko, nawet jeśli będę musiała sprzedać mieszkanie.

— Zacznij od podpisania prawdziwego oświadczenia.

— Podpiszę.

Tym razem obserwowała ją Helena.

Gdy Barbara wyszła, Maks podbiegł do mnie z małym ołówkiem w dłoni. Nie był złoty. Był czerwony i miał na końcu plastikową rakietę.

— Babciu, mogę napisać szyld do pracowni?