CZĘŚĆ 4
— Jakie badania? — zapytałam.
W salonie wszyscy patrzyli na mnie, ale słyszałam tylko głos mężczyzny z kliniki.
— Proszę przyjechać natychmiast. Nie możemy przekazać szczegółów przez telefon.
— Czy chodzi o Michała?
— Tak. I o pańską córkę.
Palce zacisnęły mi się na obudowie telefonu.
— Co ma z tym wspólnego Zosia?
— Tego nie wolno mi omawiać telefonicznie. Proszę przyjechać z dokumentem tożsamości i aktem urodzenia dziecka.
Połączenie się urwało.
Przez kilka sekund nikt się nie poruszył.
Zosia przytuliła pluszowego królika do piersi. Jedno ucho miał naderwane i zszyte czerwoną nicią. Zrobiłam go dla niej podczas pobytu w szpitalu, kiedy Michał powiedział, że nie może przyjechać, bo ma ważne spotkanie.
— Co zrobiłeś? — zapytałam.
Michał przełknął ślinę.
— Nic, co mogłoby jej zaszkodzić.
— To nie jest odpowiedź.
— Katarzyna, posłuchaj mnie. Zosia miała problemy z krwią. Potrzebowaliśmy dodatkowych badań.
— Dodatkowych badań nie zleca się pod zastaw mojego mieszkania.
Anna podniosła głowę znad dokumentów.
— Pani Katarzyno, w formularzach firmy widziałam opłaty dla tej kliniki.
Michał zamknął oczy.
— To była jedyna możliwość.
— Jaka możliwość? — spytałam.
— Zosia potrzebowała leczenia, którego nie refundowano. Nie miałem pieniędzy.
— Miałeś moje pieniądze.
— Nie wystarczyły.
Elżbieta nagle ruszyła do drzwi.
— Musimy jechać do kliniki.
Zastąpiłam jej drogę.
— Pani nigdzie nie pojedzie z moją córką.
— Jestem jej babcią.
— Jesteś kobietą, która podpisała fałszywą zgodę na kredyt.
Jej usta zadrżały.
— Nie wiedziałam, że to będzie wyglądało tak poważnie.
— Wiedziałaś, że zabierzecie mi mieszkanie.
— Michał powiedział, że nie masz wyboru.
Michał gwałtownie odwrócił się do matki.
— Przestań mówić!
— To ty mówiłeś, że jeśli nie sprzedamy lokalu, stracimy wszystko! — krzyknęła. — To ty obiecałeś, że pożyczysz pieniądze i oddasz je przed narodzinami Zosi!
Zosia schowała twarz w mojej spódnicy.
Nie musiałam już pytać, kto był pomysłodawcą.
O dwudziestej drugiej trzydzieści siedzieliśmy w samochodzie Anny. Tomasz prowadził, Anna trzymała w dłoniach teczkę, a ja siedziałam z Zosią na tylnym siedzeniu. Michał został w mieszkaniu pod opieką ochroniarza z administracji, którego wezwałam, gdy próbował wyrwać mi dokumenty.
Nie dzwoniłam po policję.
Jeszcze nie.
Chciałam najpierw usłyszeć, co naprawdę zrobili mojej córce.
Klinika mieściła się w starym budynku po szkole muzycznej. Na korytarzu pachniało środkiem do dezynfekcji i mokrym drewnem. Przy rejestracji czekał lekarz w granatowym fartuchu.
— Pani Katarzyno, jestem doktor Marek Lis.
— Proszę mówić wprost.
Podał mi teczkę.
— Zosia ma rzadką chorobę metaboliczną. Potrzebuje terapii, ale ktoś zgłosił ją do programu finansowanego przez fundację, podając pana Michała jako jedynego opiekuna prawnego.
— To niemożliwe. Jestem jej matką.
— W systemie widnieje zgoda, że przebywa pani za granicą i nie można się z panią skontaktować.
Poczułam zimno w całym ciele.
— Kto to podpisał?
Doktor Lis otworzył teczkę.
— Pańska teściowa. Dołączyła kopię pełnomocnictwa, które miało obowiązywać także w sprawach medycznych.
Anna zakryła usta dłonią.
— Ono nie obejmowało dziecka.
— Wiem — powiedział lekarz. — Dlatego zatrzymaliśmy procedurę.
Spojrzałam na Zosię. Siedziała na krześle i rysowała królika na odwrocie starej faktury.
— Czy ona już dostała jakieś leki?
— Nie. Zrobiono tylko badania wstępne. Wyniki są tutaj.
Michał nie ukradł mi pieniędzy wyłącznie po to, żeby kupić działkę matce. Część środków rzeczywiście przeznaczył na leczenie Zosi. Ale ukrył to, bo bał się, że odmówię finansowania kolejnych prób ratowania firmy. Zamiast powiedzieć mi prawdę, stworzył własny system kłamstw, w którym moje mieszkanie miało być ostatnią deską ratunku.
To nie unieważniało kradzieży.
Ale czyniło ją bardziej bolesną.
— Jak długo ma na rozpoczęcie terapii? — zapytałam.
— Dwa dni. Fundacja może pokryć koszty, jeśli dokumenty będą podpisane przez właściwego opiekuna.
Podpisałam wszystko.
Ręka drżała mi tak mocno, że Anna przytrzymała kartkę.
— Nie musi pani robić tego sama — powiedziała.
— Wiem.
Następnego ranka spotkałam się z Michałem w kancelarii notarialnej. Nie pozwoliłam mu usiąść obok siebie. Elżbieta przyszła z małą skórzaną teczką i wyglądała, jakby przez noc postarzała się o dziesięć lat.
Notariusz odczytał dokumenty powoli.
Mieszkanie pozostało moją wyłączną własnością.
Pełnomocnictwo zostało cofnięte.
Wszystkie przelewy z mojego majątku na rachunki firmy miały zostać zwrócone, a działka kupiona przez Elżbietę została zabezpieczona na poczet długu.
Michał podpisał oświadczenie o odpowiedzialności za fałszywy wniosek kredytowy.
— Katarzyna — powiedział, gdy notariusz wyszedł po kopie dokumentów — nie chciałem cię stracić.
— Straciłeś mnie dużo wcześniej.
— Chciałem uratować Zosię.
— Mogłeś poprosić.
— Bałem się, że powiesz nie.
— Bałeś się usłyszeć odmowę, więc odebrałeś mi prawo do decyzji.
Nie zaprzeczył.
Elżbieta położyła na stole kluczyki do samochodu.
— Sprzedam działkę — powiedziała. — Oddam wszystko, co zostało z tych pieniędzy.
— Nie mnie — odpowiedziałam. — Wpłacisz je bezpośrednio na konto leczenia Zosi.
Spojrzała na mnie.
— A Michał?
— On również. Będzie pracował i spłacał długi. Nie jako mój mąż. Jako człowiek, który je zaciągnął.
Pozew rozwodowy złożyłam tydzień później. Nie dlatego, że Michał nie próbował przepraszać. Próbował codziennie. Przynosił rachunki, potwierdzenia przelewów i listy do Zosi, których nie wysyłał, bo nie wiedział, jak zacząć.
Pozwoliłam mu widywać córkę, ale tylko wtedy, gdy przestrzegał ustalonych zasad i nie wspominał jej o naszych sporach.
Pierwszą ratę terapii opłaciliśmy z pieniędzy odzyskanych z działki Elżbiety. Drugą pokryła fundacja. Anna Radecka została księgową mojego małego biura, które otworzyłam w pokoju obok salonu. Zajmowałam się porządkowaniem dokumentów dla kobiet, które podpisały coś ze strachu albo zaufały komuś bardziej niż własnej pamięci.
Michał sprzedał firmę za kwotę wystarczającą na spłatę części zobowiązań. Resztę regulował miesiącami, przelew po przelewie. Nie wrócił do mnie. Nie prosił o mieszkanie. Przy każdym spotkaniu z notariuszem siadał po drugiej stronie stołu i czekał, aż przeczytam każdy dokument.
Pewnego popołudnia Zosia przyniosła mi rysunek.
Na kartce narysowała trzy osoby stojące obok dużej szklanej tafli. Na stole leżała filiżanka, a pod nią mały dąb z pieczęci.
— To ty? — zapytałam.
— To ty, ja i pan Tomasz — powiedziała. — A tu jest tata. On trzyma rachunki, żeby już ich nie zgubić.
Uśmiechnęłam się, choć coś ścisnęło mnie pod żebrami.
— Dobrze narysowałaś.
— Mama, a czy mieszkanie naprawdę jest nasze?
Spojrzałam na akt własności leżący na biurku, na mosiężny klucz po ojcu i na jej małą dłoń umazaną zieloną kredką.
— Jest miejscem, w którym nikt nie będzie podejmował decyzji za nas.
Zosia przycisnęła rysunek do piersi.
Wieczorem przyszła Anna z wiadomością, że fundacja zatwierdziła dalsze leczenie. Powiedziała to przy moim biurku, między segregatorem z czerwonym grzbietem a filiżanką z odpryśniętym złotym liściem.
Nie świętowaliśmy.
Tomasz przyniósł ciasto, Zosia dostała dodatkową porcję lukru, a ja po raz pierwszy od dawna nie sprawdzałam, czy ktoś stoi za moimi plecami.
Na stole nadal leżała teczka z podpisami Michała i Elżbiety.
Obok niej Zosia położyła swój rysunek.
Mały papierowy królik patrzył na wszystkie dokumenty jednym czarnym okiem, a jego czerwone ucho było dokładnie nad miejscem, gdzie widniało moje nazwisko.
