CZĘŚĆ 4

Wyrwałam Nathanielowi księgę z rąk, ale wiatr porwał lampę i płomień zgasł.

Przez chwilę staliśmy w ciemności, słuchając wody uderzającej o kamienie.

— Nie czytaj po omacku — powiedział Silas.

— Rzeka nie poczeka, aż zapalimy drugą lampę.

Crowe ruszył do wyjścia.

— Zostawcie ten papier. Jeśli moje pola zostaną zalane, wszyscy zapłacicie za zniszczenia.

Chwyciłam go za rękaw.

— To pan otworzył śluzy.

— Nie udowodnisz tego.

— Nie muszę tego udowadniać panu.

Na zewnątrz czekało już sześciu ludzi z doliny. Przybyli konno, prowadząc dzieci i starsze kobiety, które uciekły przed wodą. Wieść o otwartej tamie rozeszła się szybciej niż fala.

Jeden z farmerów, Mateo Ruiz, podniósł latarnię.

— Crowe! Moje pole jest pod wodą!

— Twoje pole było na drodze rzeki — odparł Gideon.

— Od dwudziestu lat płacę za prawo do tego kanału.

— Płaciłeś za łaskę.

— Płaciłem za coś, co należy do nas — odezwała się starsza kobieta stojąca za nim.

Jej głos drżał, ale nie ze strachu.

— Mój mąż podpisał umowę z pańskim ojcem. Mam ją w domu.

Nathaniel podszedł do Silasa.

— Otworzymy boczny przepust. Woda ominie pola, ale trzeba usunąć kamienie przy młynie.

— Amos nie może tego robić — powiedziałam.

— A ty nie możesz wejść do rzeki — odparł Silas.

— Nie pytałam, czy mogę.

Rzuciłam płaszcz na ziemię.

Woda była lodowata i sięgała mi do kolan, gdy razem z Silasem zaczęliśmy odsuwać kamienie. Prąd szarpał suknią, a błoto wciągało buty. Każdy głaz wydawał się cięższy od poprzedniego.

Za nami Amos kierował ludźmi.

— Ten przy lewej ścianie! Nie, niżej! Tam jest odpływ!

Crowe stał na brzegu, mokry od rozpylonej wody.

— Przestańcie! — krzyczał. — Niszczycie moje groble!

Silas spojrzał na niego.

— Nigdy nie były twoje.

Crowe zeskoczył do koryta i próbował wyrwać mi z rąk żelazny pręt. Szarpnął tak gwałtownie, że upadłam w wodę.

Silas dopadł go, zanim zdążył mnie przygnieść.

— Dotknij jej jeszcze raz, a zapomnisz, jak chodzi się po własnych nogach.

— Właśnie dlatego cię nienawidzę! — wrzasnął Crowe. — Miałeś umrzeć razem z ojcem!

Woda zdawała się ucichnąć.

Silas puścił jego kołnierz.

— Co powiedziałeś?

Crowe zrozumiał, że powiedział za dużo, lecz było już za późno.

Nathaniel wyszedł na brzeg z księgą przyciśniętą do piersi.

— Wiedziałem, że to ty — powiedział cicho. — Twój ojciec nie zginął w wypadku podczas objazdu ziemi. Został zmuszony do podpisania zrzeczenia, a potem zniknął.

Silas znieruchomiał.

— Mój ojciec został zamordowany?

— Nie mam dowodu na morderstwo. Mam za to jego list. Napisał, że człowiek, któremu ufał, sprzedał jego podpis i przejął kontrolę nad tamą.

Crowe cofnął się.

— To były dawne sprawy.

— Nie dla mnie — powiedział Silas.

Wtedy Mateo i pozostali farmerzy stanęli między Crowe’em a drogą.

Nie mieli broni. Mieli łopaty, widły i dokumenty, które całe lata trzymali w skrzyniach.

Crowe spojrzał na nich wszystkich i nagle zrozumiał, że nie walczy już z jedną kobietą zadłużoną na cztery tysiące siedemset dolarów.

Walka stała się większa od jego rancza.

O świcie boczny przepust został oczyszczony. Woda skręciła ku staremu kanałowi i ominęła pola. Cedar Hollow ocalało, ale południowe pastwisko zamieniło się w grząskie jezioro, a część ogrodzenia odpłynęła z nurtem.

Crowe nie został zabrany przez żadnych urzędników. Nie było takiej potrzeby.

Kiedy próbował wrócić do Red Mesa, jego własny zarządca odmówił otwarcia bramy. Potem odmówili mu ludzie, którzy prowadzili jego stada. W południe trzy rodziny przyniosły do urzędu kopie swoich umów, a Nathaniel złożył tam księgę Reedów.

Crowe stracił prawo do wody, ale najdotkliwiej stracił coś innego: nikt nie chciał już pracować dla człowieka, który odcinał ich pola, a potem oferował im pomoc za podpis i posłuszeństwo.

Silas siedział na schodach młyna z zabandażowanym ramieniem. Usiadłam obok niego. Między nami leżał drewniany koń z trzema nacięciami.

— Nathaniel powiedział, że mój podpis jest w dokumencie twojego ojca — zaczęłam.

— Jest.

— Dlaczego?

Silas długo patrzył na figurkę.

— Mój ojciec sporządził dodatkową umowę. Jeśli Reedowie kiedyś wrócą, ziemia miała służyć dolinie, nie jednej rodzinie. Osoba, która ochroni mieszkańców przed przemocą, mogła zostać zarządcą wspólnego brzegu.

— I wpisał moje nazwisko?

— Wpisał opis, nie nazwisko. „Wdowa, która podaje wodę człowiekowi wyśmianemu przy stole”.

Przypomniałam sobie blaszany kubek, który potoczył się po deskach Red Mesa.

— To dlatego pojawiłeś się na tamtym przyjęciu?

— Chciałem wiedzieć, czy opowieść o tej kobiecie jest prawdziwa.

— A potem udawałeś, że nie masz nic.

— Miałem za dużo. Bałem się, że jeśli pokażę nazwisko, przestaniesz widzieć mnie.

Spojrzałam na jego zabłocone dłonie.

— Nie przestałam widzieć ciebie dlatego, że byłeś bogaty. Przestałam ci ufać, bo pozwoliłeś mi myśleć, że jestem sama.

Silas przyjął te słowa bez obrony.

— Wiem.

— Nie chcę twojego majątku.

— Nie proponuję ci majątku.

— Wszyscy widzą, że możesz spłacić mój dług.

— Mogę. Ale nie spłacę go za ciebie.

Zmarszczyłam brwi.

— Co to znaczy?

— Weksle Crowe’a były oparte na nieważnej umowie. Twój mąż pożyczył pieniądze pod zastaw części ziemi, nie całego rancza. Nathaniel znalazł podpis świadków. Dokument Crowe’a obejmował więcej, niż mu sprzedano.

— Czyli Cedar Hollow jest moje?

— Było twoje od początku. Crowe tylko wmówił ci, że potrzebujesz jego zgody, żeby je zachować.

Poczułam ulgę, ale nie była czysta. Przypominała wodę zmieszaną z błotem.

— A ty? Czego chcesz za całą tę pomoc?

Silas podniósł głowę.

— Żebyś nie przyjmowała mnie dlatego, że jestem właścicielem doliny.

— Nie przyjmuję cię jeszcze.

— Wiem.

— Będziesz musiał naprawić ogrodzenie na południu.

— Zrobię to.

— I oddać farmerom dostęp do wody bez opłat.

— Już podpisałem.

— Nie powiedziałeś mi.

— Tym razem chciałem, żebyś zobaczyła dokument, zanim usłyszysz obietnicę.

Podał mi złożony arkusz. Pod jego podpisem widniały nazwiska sześciu rodzin z doliny. Każda otrzymywała bezpłatne prawo do korzystania z kanału, a zarządzanie wodą przechodziło w ręce wspólnej rady.

Na dole, obok podpisu Silasa, zostawiono puste miejsce.

— Po co to? — zapytałam.

— Dla ciebie. Jeśli zechcesz zostać członkinią rady.

— Nie jestem Reedem.

— Nie musisz nim być.

Wróciliśmy do Cedar Hollow pod wieczór. Amos czekał przy stajni z drewnianą skrzynią.

— Znalazłem to w starym biurku pani męża — powiedział.

W środku leżał drugi weksel, krótszy i opatrzony prawdziwą sumą długu: dziewięćset dolarów, nie cztery tysiące siedemset. Resztę Crowe dopisał później, wykorzystując śmierć mojego męża i moje zaufanie do jego ksiąg.

Zamknęłam skrzynię.

— Spłacę dziewięćset — powiedziałam.

Silas chciał zaprotestować, lecz uniosłam dłoń.

— Nie z twojego skarbca. Sprzedam część bydła po jesiennej cenie. Jeśli zabraknie, pożyczkę przyjmę od rady, nie od ciebie.

Uśmiechnął się słabo.

— Właśnie dlatego ojciec wpisał ten opis.

— Nie używaj jego słów, żeby mnie przekonać.

— Nie muszę.

Przez kilka dni dolina żyła jak po wielkiej burzy. Farmerzy odbudowywali kanał, Amos mierzył nowe ogrodzenie, a Nathaniel przepisywał umowy przy kuchennym stole. Gideon Crowe sprzedał część bydła, żeby pokryć należności, lecz jego dom i ziemie nie zostały mu odebrane. Stracił władzę, nie człowieczeństwo. To musiało mu wystarczyć.

Pewnego ranka przyszedł na Cedar Hollow bez konia i bez ludzi.

Zatrzymał się przy studni, tej wykopanej przez Silasa obok starej topoli.

— Przyjechałem po jedną rzecz — powiedział.

— Po co?

Wyjął z kieszeni blaszany kubek.

Ten sam, który kiedyś kopnął jego gość na schodach Red Mesa. Nie wiedziałam, że Crowe go zabrał.

— Znalazłem go w magazynie — powiedział. — Chciałem oddać.

Wzięłam kubek. Metal był porysowany, a przy uchu widniało małe wgniecenie.

— Nie należy do mnie — powiedziałam.

Crowe spojrzał na Silasa.

— Wiem.

Podałam go Silasowi.

Przez moment trzymał go w dłoni, jakby ważył coś większego niż kawałek cyny.

— Zatrzymaj go — powiedziałam.

— Dlaczego?

— Bo przypomina ci, że pewnego dnia stałeś na schodach i nikt nie wiedział, kim jesteś. A mimo to mogłeś zachować się jak człowiek.

Silas zamknął palce na kubku.

— A ty?

— Mnie przypomina, że nie muszę znać czyjegoś nazwiska, żeby podać mu wodę.

Crowe odszedł bez pożegnania. Nie patrzyłam za nim.

Wieczorem przy młynie zebrali się mieszkańcy doliny. Na stole położono księgę Reedów, nowe umowy i kartę wspólnego zarządzania wodą. Silas podpisał pierwszy. Potem Mateo. Następnie pozostałe rodziny.

Na końcu podano pióro mnie.

Spojrzałam na pustą linię.

Nie wpisano tam nazwiska właścicielki rancza ani żony przyszłego dziedzica. Wpisałam po prostu: Eleanor Hale, zarządczyni Cedar Hollow.

Silas przeczytał podpis i odsunął pióro w moją stronę.

— To wszystko?

— Nie. Jutro naprawisz południowe ogrodzenie.

— A ty?

— Jutro dopilnuję, żeby nikt nie pobierał opłat za wodę.

— A później?

Popatrzyłam na rzekę. Tym razem nie była cicha ani spokojna. Niosła gałęzie, muł i światło zachodzącego słońca, ale płynęła własnym korytem.

— Później zobaczymy, czy potrafisz zapracować na to, bym przestała nazywać cię panem Reedem.

Silas uśmiechnął się i uniósł blaszany kubek do ust.