CZĘŚĆ 4
— Co podpisałem? — ojciec rzucił przez zęby.
Lena nie odpowiedziała od razu. Wyjęła telefon, odblokowała go i położyła na stole ekranem do góry. Na wyświetlaczu widniało zdjęcie dokumentu z pieczęcią lombardu oraz nazwą spółki mojego ojca.
Zrobiło mi się zimno.
— Nie rozumiem — powiedziałem.
— Ja też nie rozumiałam, dopóki właściciel nie zadzwonił drugi raz — odparła Lena. — Powiedział, że ktoś z pańskiej firmy wykupił roszczenie do bransoletki, zanim minął termin. Nie chciał mi jej oddać. Powiedział, że mam rozmawiać z właścicielem rachunku.
Ojciec wyciągnął rękę.
— Pokaż telefon.
— Nie.
— To prywatna sprawa mojej rodziny.
— Nie, panie Wiktorze. To rzecz mojej matki.
Matka stała przy lodówce, ściskając pasek torebki tak mocno, że pobielały jej knykcie. Patrzyła na męża, nie na mnie.
— Powiedziałeś, że chcesz jej tylko odebrać samochód — szepnęła.
Ojciec odwrócił głowę.
— Nie wtrącaj się.
— Powiedziałeś, że kiedy sprzeda bransoletkę, będzie można pokazać Andrzejowi, jak bardzo jest interesowna.
Przez kilka sekund nikt się nie poruszył.
Poczułem, jak podłoga ucieka mi spod stóp.
Nie wymyśliłem tego testu sam.
Mój ojciec od dawna budował scenariusz, w którym Lena miała wyjść na oszustkę, a ja miałem wrócić do rodziny z poczuciem, że tylko oni naprawdę mnie kochają. On podał mi podejrzenie. Ja zamieniłem je w okrucieństwo.
— Kupiłeś jej bransoletkę, żeby ją sprowokować? — spytałem.
— Kupiłem prawo do jej wykupu. To różnica.
— Dla ciebie może.
— Chciałem cię ochronić.
Lena roześmiała się krótko, bez radości.
— Przed czym? Przed dziewczyną, która sprzedała samochód, zastawiła pamiątkę po matce i pracowała nocami, żeby pański syn mógł rozpocząć nieistniejące leczenie?
Ojciec zacisnął szczękę.
— Nie wiesz, co zrobiłaby za pieniądze.
— Wiem dokładnie, co zrobiła bez nich.
Te słowa przebiły się przeze mnie jak szkło.
Wyszedłem do sypialni i wróciłem z laptopem. Otworzyłem rachunek firmowy. Na ekranie znalazłem przelew wykonany poprzedniego wieczoru z konta jednej ze spółek ojca. Kwota odpowiadała cenie wykupu bransoletki.
— Oddaj mi dostęp do rachunków — powiedziałem.
— Nie.
— Jestem wspólnikiem.
— Jesteś synem, którego utrzymuję.
— Do dzisiaj.
Matka drgnęła.
— Andrzej…
— Mamo, czy ty wiedziałaś o tym wszystkim?
Długo milczała. Potem zdjęła rękawiczki i położyła je na stole, jedną na drugiej.
— Wiedziałam, że ojciec kazał sprawdzić Lenę — powiedziała. — Nie wiedziałam, że ją zastraszy. Kiedy zapytałam, dlaczego tak bardzo naciska, powiedział, że chce cię uratować przed małżeństwem z kimś biednym.
Lena spuściła wzrok.
To nie była już historia o pieniądzach.
Była o tym, jak łatwo pozwoliłem, żeby cudzy lęk przemówił moim głosem.
Wziąłem kluczyki do samochodu.
— Jedziemy do lombardu.
Ojciec zagrodził mi drogę.
— Nigdzie nie pojedziesz firmowym autem.
— To dobrze. Pojadę swoim.
— Samochód jest zapisany na spółkę.
— W takim razie pójdę pieszo.
Lena podniosła torbę.
— Nie jadę z tobą po to, żeby wrócić do związku.
— Wiem.
— Jadę po bransoletkę.
— Wiem.
— I chcę, żebyś zapłacił za nią pieniędzmi, których nie dostałeś od ojca.
Spojrzałem na rachunek oszczędnościowy. Miałem tam wystarczająco dużo, ale nie na wszystko, co dotąd uważałem za swoje. Musiałem sprzedać udział w jednym z projektów, rozwiązać lokatę i przyznać wspólnikom, że przez ostatnie dni okłamywałem ich w sprawie rzekomej choroby.
Zrobiłem to jeszcze przed wyjściem.
W południe staliśmy w lombardzie przy ulicy Siennej. Za szybą leżały zegarki, pierścionki i aparaty fotograficzne. Pachniało kurzem, metalem i środkiem do polerowania srebra.
Właściciel, niski mężczyzna z plastrami na dwóch palcach, spojrzał na mnie ostrożnie.
— To pan jest właścicielem rachunku?
— Tak.
— Pański ojciec próbował odebrać przedmiot przez pełnomocnika.
— Nie miał prawa.
— Formalnie miał. Ale jeśli ta pani potwierdzi, że bransoletka należy do niej, a pan zapłaci całą kwotę, mogę unieważnić wykup.
Lena położyła na ladzie akt zgonu matki i stary dokument darowizny. Papier był pożółkły, a w rogu widniała pieczątka domu opieki.
— To wystarczy? — spytała.
Właściciel przeczytał dokumenty i skinął głową.
— Wystarczy.
Zapłaciłem.
Nie kartą ojca. Nie z firmowego konta. Pieniędzmi, które zostały mi po sprzedaży udziału i pożyczce od wspólnika, któremu musiałem powiedzieć całą prawdę.
Mężczyzna zniknął na zapleczu. Po chwili wrócił z małym, czerwonym etui.
Lena dotknęła go opuszkami palców, ale nie otworzyła.
— Chcesz sprawdzić? — zapytałem.
— Nie tutaj.
— Rozumiem.
Przed lombardem czekał ojciec. Nie wiem, jak się tam znalazł. Stał przy latarni bez płaszcza, a wiatr poruszał papierem, który trzymał w dłoni.
— Andrzej — powiedział. — Podpiszesz dziś rezygnację z udziałów i wrócisz do biura. Wszystko zostanie wyciszone.
— Nie.
— Stracisz firmę.
— To twoja firma.
— Stracisz nazwisko.
Lena wyszła przede mnie.
— On już stracił coś ważniejszego.
Ojciec spojrzał na nią z pogardą.
— Ty go przeciwko mnie nastawiasz.
— Nie muszę. Wystarczyło, że powiedziałam, co zrobił.
Matka pojawiła się za jego plecami. Miała w rękach te same skórzane rękawiczki, które wcześniej leżały na moim stole.
— Wiktor, wracaj ze mną — powiedziała.
— Ty też jesteś po jej stronie?
— Nie. Jestem po stronie tego, co jeszcze można uratować.
Ojciec popatrzył na nas troje. Przez chwilę wydawało mi się, że coś zrozumie. Ale zamiast tego rozerwał papier na pół.
— Bez mnie nie będziecie mieli nic.
— Nieprawda — odpowiedziałem. — Bez ciebie będziemy mieli wybór.
Nie podniósł głosu. Po prostu odszedł w stronę czarnego samochodu, którego kierowca czekał z otwartymi drzwiami.
Lena trzymała etui obiema dłońmi.
— Nie oddam ci tej bransoletki jako dowodu, że wszystko naprawiłeś — powiedziała.
— Nie chcę, żeby była dowodem.
— Więc po co ją odkupiłeś?
— Bo należała do twojej matki, a ja pozwoliłem, żeby stała się częścią mojego kłamstwa.
Przez długi czas patrzyła na mnie bez słowa.
— Nadal cię kocham — powiedziała w końcu. — I właśnie dlatego nie mogę udawać, że to nic nie zmienia.
— Wiem.
— Musisz oddać mi każdy grosz. Nie dlatego, że jestem twoją dłużniczką. Dlatego, że chcę móc patrzeć na ciebie bez myśli, że kupiłeś sobie przebaczenie.
— Oddam.
— I przez jakiś czas nie będziesz decydował, co jest dla mnie dobre.
— Dobrze.
Otworzyła etui.
Srebrna bransoletka była porysowana przy zapięciu, ale zachowała delikatny, matowy blask. W środku wygrawerowano jedno zdanie: „Idź tam, gdzie możesz być sobą”.
Lena przesunęła palcem po literach.
— Mama powiedziała mi to przed śmiercią — szepnęła.
— Nie wiedziałem.
— Nie pytałeś.
To zabolało najbardziej, bo była to prawda.
Tego wieczoru spotkałem się z pracownikami firmy i powiedziałem im, że choroba była wymysłem. Wycofałem się z zarządu, przekazałem swoje udziały na sprzedaż, a pieniądze przeznaczyłem na spłatę Leny, pani Ireny i wszystkich osób, od których pożyczyła. Została mi niewielka część majątku, wynajęte mieszkanie i praca, której nie mogłem już odziedziczyć.
Lena nie wróciła ze mną do domu.
Zatrzymała bransoletkę, rachunki i własne życie.
Tydzień później zadzwonił właściciel lombardu. Powiedział, że znalazł w dokumentach jeszcze jedną kopię starego zdjęcia, które wypadło ze szkatułki. Była na nim młoda Lena, jej matka i srebrna bransoletka na nadgarstku.
Pojechałem po zdjęcie sam.
Nie zaniosłem go Lenie. Położyłem je w kopercie razem z ostatnim przelewem i zostawiłem u pani Ireny, która prowadziła kawiarnię niedaleko jej uczelni. Nie chciałem kolejny raz wtargnąć do jej życia pod pozorem troski.
Wieczorem dostałem od Leny krótką wiadomość.
„Zdjęcie dotarło. Pieniądze też. Jutro mam rozmowę o pracę w klinice, do której pojechałam, kiedy myślałam, że umierasz. Nie wiem, co będzie z nami. Ale wiem, że chcę tam pracować”.
Odpisałem tylko: „Będę trzymał kciuki”.
Po chwili pojawiła się druga wiadomość.
„Nie trzymaj ich za mnie. Naucz się trzymać własne”.
Wyszedłem z domu i skierowałem się do biura, które wynajmowałem już bez nazwiska ojca. W kieszeni miałem rachunek za pierwszy zwrócony dług, a na biurku czekał dokument rozwiązujący moje pełnomocnictwo w rodzinnej firmie.
Podpis złożyłem bez wahania.
Następnego ranka Lena przypięła srebrną bransoletkę do nadgarstka, gdy wchodziła na rozmowę w klinice — dokładnie tam, gdzie kiedyś szukała ratunku dla człowieka, który udawał umierającego.
Przegapiłeś początek?
