Teściowa wyrzuciła mnie z mieszkania podczas wyjazdu męża, lecz po jednym pytaniu jej triumfalny uśmiech nagle zniknął

— Wynoś się z mieszkania mojego syna! — krzyknęła teściowa, a chwilę później jej twarz zmieniła się nie do poznania.

Stałam przy kuchennym stole z kubkiem herbaty, kiedy Swietłana Pietrowna rzuciła przede mną wielką torbę w czerwono-zieloną kratę. Zamek uderzył o kamienny blat tak mocno, że herbata zadrżała w filiżance. Torba pachniała tanim plastikiem i mokrym bazarem.

— Proszę wyjść — powiedziałam spokojnie. — Natychmiast.

— To ja powinnam ci to powiedzieć! — odparła, nawet nie zdejmując butów. Brudne ślady ciągnęły się po jasnej podłodze aż do kuchni. — Igor pracuje na północy, a ty urządziłaś sobie tutaj królewskie życie. Wystarczy. Pakuj kosmetyki, ubrania i wynoś się do swojej matki.

Przez moment patrzyłam na jej mokry parasol oparty o ścianę. Krople spływały z niego na drewnianą listwę, tworząc małą, ciemną kałużę. Pomyślałam, że nawet ten parasol zachowuje się w moim mieszkaniu swobodniej niż jego właścicielka.

— To jest również moje mieszkanie — przypomniałam.

— Twoje? — prychnęła. — Zapomniałaś już, kto jest rodziną Igora? Kto wychował go na człowieka? Ty przyszłaś z jedną walizką i od razu rozgościłaś się w jego domu.

Nie odpowiedziałam. Od dwóch tygodni Igor był w Surgucie. Pracował po dwanaście godzin, wracał zmarznięty do wynajętego pokoju i dzwonił do mnie późnym wieczorem. Prosił, żebym nie przejmowała się jego matką, bo w ostatnich dniach wyczerpała mnie sytuacja w pracy.

— Mama wie, że ma klucze tylko na wypadek awarii — powiedział wtedy na dworcu. — Nie pozwól jej urządzać sobie tutaj życia.

— Ja słyszę! — wrzasnęła teraz Swietłana Pietrowna. — I nie będziesz mnie pouczać w domu mojego dziecka. Klucze zostaw na szafce. Masz godzinę.

— A jeśli nie wyjdę?

Jej usta rozciągnęły się w uśmiechu. W tym uśmiechu nie było już udawanej troski, tylko pewność zwycięstwa.

— Wyrzucę ci rzeczy na korytarz. Sąsiedzi zobaczą, kim naprawdę jesteś. Igor mi uwierzy. Matka nie kłamie własnemu synowi.

Wzięłam telefon. Nie dlatego, że się bałam. Chciałam, żeby usłyszał każde słowo.

— Dokąd dzwonisz? Do koleżanek? — syknęła. — Świetnie. Niech przyjadą po twoje łachy.

Nacisnęłam numer Igora i włączyłam głośnik. Po kilku sygnałach odezwał się zmęczony głos:

— Mariszka? Wszystko dobrze? U nas prawie noc.

— Igorze, twoja matka jest tutaj i każe mi się wynosić.

— Co? — zapytał, a w tle zaszumiało coś jak lodowaty wiatr.

Swietłana Pietrowna pochyliła się nad telefonem.

— Synku, nie słuchaj jej! Zastałam ją w bałaganie, a ona jeszcze bezczelnie mnie obraża. Wyrzucam ją, tak jak ustaliliśmy!

Nastała cisza. Poczułam, jak napięcie zaciska mi się pod żebrami.

— Mamo — odezwał się Igor. — Co ty powiedziałaś?

— Przecież sam mówiłeś, że trzeba zrobić porządek!

— Nigdy tego nie mówiłem.

Jej palce zacisnęły się na pasku torby.

— Igor, ona chce przejąć twoje mieszkanie. Ja tylko cię chronię.

— Mamo, weź torbę i wyjdź. Masz pięć minut.

— Ale synku…

— Powiedziałem: wyjdź. I nie wracaj tutaj bez zgody Mariny.

Twarz Swietłany Pietrownej zrobiła się czerwona. Przez sekundę myślałam, że rzuci telefonem. Zamiast tego wskazała na mnie drżącym palcem.

— To przez nią tak mówisz. Ona cię omotała.

— Nie — odpowiedział Igor cicho. — To przez ciebie.

Kobieta odsunęła się od stołu, ale nie ruszyła ku drzwiom. Jej wzrok padł na szafkę przy wejściu, gdzie leżał mój skórzany segregator z mosiężnym zapięciem.

— Co to jest? — zapytała nagle.

Zanim zdążyłam odpowiedzieć, wyciągnęła rękę w jego stronę…

CZĘŚĆ 2

…a ja zrobiłam krok przed szafkę.

— Nie dotykaj tego.

Swietłana Pietrowna zatrzymała dłoń w powietrzu. Mosiężne zapięcie segregatora odbijało światło z korytarza, a na jego grzbiecie widniały moje inicjały. Nosiłam go ze sobą od dnia, w którym podpisywałam umowę kupna mieszkania.

— Ukrywasz przede mną jakieś dokumenty? — zapytała.

— To prywatne papiery.

— W domu mojego syna nic nie jest prywatne!

Z głośnika nadal dobiegał oddech Igora.

— Mamo, wyjdź natychmiast — powtórzył. — Porozmawiamy, kiedy wrócę.

— Nie będziesz mnie wyrzucał dla tej kobiety! — krzyknęła. — Przecież to ty kupiłeś tę nieruchomość!

Tym razem to ja poczułam ukłucie zdziwienia. Igor milczał. Swietłana Pietrowna najwyraźniej nie wiedziała, że jej syn nie kupił tego mieszkania. Wiedziała tylko tyle, ile sama sobie dopowiedziała.

— Igorze — powiedziałam — chyba powinieneś usłyszeć coś jeszcze.

— Marinko, nie musisz jej niczego tłumaczyć.

— Muszę. Ona uważa, że mieszka tutaj z twojego powodu.

— Bo tak jest! — wtrąciła teściowa. — Syn pracował dzień i noc, żebyście mieli ten luksus.

Wtedy otworzyłam szufladę i wyjęłam mały klucz z porcelanową główką. Był przywiązany do niego skrawek papieru, na którym moja matka zapisała datę przekazania mieszkania. Zawsze trzymałam go w kuchni, choć nie miał już żadnego zamka do otwierania. Był pamiątką po najtrudniejszym okresie mojego życia.

— Igorze, powiedz jej, kto zapłacił za mieszkanie.

Przez telefon rozległ się ciężki wydech.

— Mamo, to mieszkanie należy do Mariny.

Swietłana Pietrowna roześmiała się krótko, nerwowo.

— Nie opowiadaj bzdur. Przecież mieszkacie razem.

— Zawarła umowę przed ślubem — mówił Igor. — Dostała pieniądze ze sprzedaży domu po ojcu. Ja nie dołożyłem ani rubla.

— Kłamiesz!

— Nie kłamię.

Jej spojrzenie przesunęło się po salonie: po ogromnych oknach, po regale z książkami, po fotelu, który sama uznała kiedyś za zbyt drogi. Nagle każdy przedmiot wyglądał tak, jakby ją oskarżał.

— Twój ojciec nie zostawił jej żadnego domu — wyszeptała.

— Zostawił jej połowę domu. Drugą połowę odkupiła od mnie — odparł Igor. — Byłem przy tym, gdy podpisywała umowę.

Przypomniałam sobie tamten dzień. Padał śnieg, a moja dłoń tak drżała, że notariusz podał mi wodę. Igor siedział obok i powiedział, że wreszcie będę miała miejsce, którego nikt mi nie odbierze. Wierzyłam mu.

Swietłana Pietrowna usiadła bez pytania. Torba w kratę osunęła się na podłogę.

— Ale ona jest twoją żoną. Wszystko, co ma, jest rodzinne.

— Nie, mamo. Małżeństwo nie daje ci prawa do wyrzucania jej z własnego domu.

Kobieta nagle podniosła głowę.

— To dlatego tak spokojnie siedzisz? — zwróciła się do mnie. — Od początku czekałaś, aż będziesz mogła pokazać, że jesteś bogatsza i ważniejsza?

— Nie. Czekałam, aż przestaniesz udawać, że chodzi ci o dobro Igora.

Jej twarz stwardniała.

— Nie znasz mnie.

— Znam kobietę, która przychodzi bez zaproszenia, obraża mnie i kłamie, żeby sprowadzić do mojego mieszkania inną kobietę. To wystarczy.

Igor odezwał się cicho:

— Mamo, o jakiej innej kobiecie Marina mówi?

Swietłana Pietrowna zbladła. Przez chwilę patrzyła na drzwi, jakby chciała uciec przed pytaniem.

— O nikim — powiedziała.

— Powiedziałaś, że chcesz zaprosić tutaj Lenę, kiedy mnie nie będzie — przypomniałam.

— Nie wtrącaj się!

Igor zamilkł. W jego oddechu pojawiło się coś ciężkiego.

— Mamo — odezwał się po chwili — co dokładnie planowałaś zrobić po wyrzuceniu Mariny?

Swietłana Pietrowna ścisnęła pasek torby. Wtedy rozległ się dzwonek do drzwi. Raz. Drugi. Trzeci.

Za drzwiami stał ktoś, kogo nie spodziewałam się zobaczyć. A kiedy Swietłana Pietrowna usłyszała jego głos, upuściła klucze na podłogę…

CZĘŚĆ 3

…bo zza drzwi dobiegł głos administratora budynku, pana Wiktora.

— Pani Marino, proszę otworzyć. Mam dla pani przesyłkę poleconą i świadka.

Swietłana Pietrowna poderwała się z krzesła.

— Nie otwieraj — syknęła. — To pewnie ktoś od niej.

— Pan Wiktor zna mnie od dnia zakupu mieszkania — odpowiedziałam.

Otworzyłam drzwi. Na korytarzu stał administrator z teczką pod pachą, a obok niego drobna kobieta w granatowym płaszczu. Rozpoznałam ją dopiero po chwili.

— Pani Teresa? — zapytałam.

— Dzień dobry — powiedziała cicho. — Przepraszam, że przychodzę bez zapowiedzi.

Wiktor spojrzał na Swietłanę Pietrowną.

— Widziałem, jak pani weszła do lokalu. Pani Marina poprosiła mnie, żebym był obecny, gdyby doszło do awantury.

— Ona robi ze mnie przestępczynię! — oburzyła się teściowa.

— Nikt tego nie powiedział — odparłam. — Jeszcze.

Pani Teresa zdjęła rękawiczki. Jej palce były spierzchnięte i zaczerwienione od zimna.

— Muszę powiedzieć, co słyszałam wczoraj na klatce — zaczęła. — Pani Swietłana rozmawiała przez telefon z Leną. Mówiła, że po wyjeździe Igora wyrzuci Marinę i sprowadzi ją tutaj. Powiedziała też, że jeśli Igor zaprotestuje, pokaże mu wiadomość, jakoby Marina miała romans.

— To kłamstwo! — krzyknęła Swietłana Pietrowna.

— Nie słyszała pani całej rozmowy — dodała Teresa. — Słyszałam również, że sama zamierzała wysłać tę wiadomość z telefonu Mariny.

W kuchni zapadła cisza.

Igor odezwał się z telefonu:

— Mamo, spójrz na stół.

Swietłana Pietrowna odwróciła głowę. Na blacie leżała kartka z numerem telefonu Leny, którą wcześniej wysunęła z kieszeni. Musiała wypaść, gdy rzucała torbę.

— Nie wiedziałem o żadnej Lenie — powiedział Igor. — Ale wiem, dlaczego ostatnio pisałaś do mnie, że Marina jest zimna, niewdzięczna i pewnie kogoś ma. Chciałaś, żebym wrócił przekonany, że to ona mnie zdradza.

— Chciałam cię uratować! — zawołała matka.

— Przed czym?

Nie odpowiedziała.

Wiktor wyjął z teczki kopię aktu własności i położył ją na stole. Dokument miał pieczęć notariusza, moje nazwisko oraz datę sprzed ślubu.

— Dla jasności — powiedział. — Właścicielką lokalu jest pani Marina. Pani Swietłana nie ma prawa tu przebywać bez zgody mieszkańców.

— To mój syn mieszka tutaj! — zaprotestowała.

— Mój syn mieszka tutaj jako mój mąż — odpowiedziałam. — Nie jako właściciel.

Igor westchnął.

— Mamo, przeproś Marinę i wyjdź.

— Ty też ją wybrałeś? Po tym wszystkim, co dla ciebie zrobiłam?

— Nie każ mi wybierać między tobą a prawdą.

Jej oczy napełniły się łzami, lecz nie widziałam w nich skruchy. Widziała tylko utraconą kontrolę.

— Lena byłaby dla ciebie lepszą żoną — powiedziała nagle. — Posłuszną. Nie taką, która trzyma własne pieniądze przed rodziną.

— To dlatego chciałaś mnie wyrzucić — zrozumiałam. — Nie chodziło o mieszkanie. Chodziło o to, żebyś mogła ustawić Igora obok kobiety, którą sama wybrałaś.

Swietłana Pietrowna odwróciła wzrok. Wystarczyło.

Poprosiłam ją, żeby oddała klucze. Położyła je na stole, tuż obok porcelanowego kluczyka od mojej matki.

— To jeszcze nie koniec — powiedziała przy drzwiach. — Igor dowie się, jaka jesteś naprawdę.

— Już się dowiedział — odparł.

Kiedy wyszła, Igor długo milczał. Potem zapytał:

— Marinko, możemy porozmawiać o czymś, czego mama nie zdążyła powiedzieć?

— O czym?

— O tym, dlaczego znalazłem w jej wiadomościach kopię twojej umowy i nazwisko człowieka, który sprzedał wam dom po ojcu.

Poczułam, jak zimno przechodzi mi po plecach.

— To niemożliwe. Dokumenty miał tylko notariusz.

— Właśnie zadzwonił do mnie ten człowiek — powiedział Igor. — Twierdzi, że przed sprzedażą domu ktoś próbował go zmusić do zmiany umowy. I że tą osobą nie była moja matka…