CZĘŚĆ 4
— Zastawił nie tylko twoje studio — powiedziała Barbara.
W kancelarii zapadła ciężka cisza. Za szybą furgonetka zatrzymała się przy krawężniku, a mężczyzna w granatowej kurtce wysiadł z niej bez pośpiechu. Nie wyglądał jak ktoś, kto przyjechał rozmawiać o fotelach fryzjerskich.
Marcin cofnął się od stołu.
— Mamo, nie zaczynaj.
— Zastawił też moje mieszkanie — odpowiedziała Barbara. — Podrobił mój podpis pod zgodą na poręczenie.
Poczułam, że nogi miękną mi pod kolanami.
— Co?
Barbara wyjęła z torby plik faktur. Pomiędzy nimi tkwiła kopia umowy z jej nazwiskiem. Podpis był krzywy, ciężki, wykonany inną ręką niż ten na dokumencie dotyczącym mojego studia.
— Nie wiedziałam, co podpisuję — powiedziała. — Myślałam, że to umowa z dostawcą. Marcin mówił, że bank potrzebuje tylko potwierdzenia, że prowadzę działalność.
— Przestań kłamać! — krzyknął Marcin.
Pani Elżbieta odsunęła się od drzwi. Pani Zofia zamknęła księgę i nacisnęła przycisk telefonu wewnętrznego.
— Proszę zostać tutaj — powiedziała spokojnie. — Nikt nie będzie opuszczał kancelarii z dokumentami.
— Nie możecie mnie zatrzymać — syknął Marcin.
— Nie zatrzymuję pana. Chronię dokumenty.
Mężczyzna z furgonetki wszedł do środka. Miał ogoloną głowę i mokre od śniegu ramiona kurtki.
— Marcin — powiedział. — Mieliśmy się spotkać wczoraj.
— Wyjdź stąd.
— Oddaj pieniądze albo zabieram sprzęt.
Spojrzał na Barbarę.
— I nie tylko sprzęt.
Barbara zbladła.
— Kim pan jest?
— Dostawcą, który nie dostał zapłaty. Pański syn zamówił wyposażenie za gotówkę, a potem przesłał mi potwierdzenie przelewu, które bank odrzucił.
Marcin odwrócił się do mnie.
— Klara, błagam, nie rób z tego katastrofy. Mogę to naprawić.
— Jak?
— Otworzymy salon. Pieniądze zaczną wpływać.
Barbara roześmiała się krótko, ale w tym śmiechu nie było nic wesołego.
— Salon? Ty już nie masz nawet prawa wejść do jej studia.
— Mamo, to przez ciebie zacząłem.
— Przez siebie — odpowiedziałam.
Nie podniosłam głosu. Właśnie to najbardziej go poruszyło.
Pani Zofia rozłożyła na stole trzy dokumenty.
— Pani Klaro, może pani złożyć pisemne oświadczenie, że nie udzielała pełnomocnictwa, nie podpisywała umowy użyczenia i nie wyrażała zgody na obciążenie nieruchomości. Wtedy bank nie będzie mógł traktować tego dokumentu jako podstawy zabezpieczenia.
— Złożę.
Marcin uderzył dłonią w blat.
— Wiesz, co to oznacza? Jeśli kredyt zostanie unieważniony, wierzyciele pójdą za mną!
— Powinni pójść za tobą.
— Jestem twoim mężem.
— A ja jestem właścicielką mieszkania.
To zdanie zabrzmiało prosto, niemal chłodno. W środku jednak czułam ból tak ostry, że ledwie mogłam oddychać. Przez dwa lata wierzyłam, że małżeństwo oznacza wspólne decyzje. Marcin właśnie pokazał mi, że dla niego oznaczało dostęp do rzeczy, których nie zdobył.
Podpisałam oświadczenie. Pani Zofia porównała mój podpis z podpisem w akcie własności. Różnica była oczywista.
— Dokument zostanie przekazany bankowi — powiedziała. — Oryginał pełnomocnictwa zostaje tutaj.
Marcin wyciągnął rękę.
— Nie możecie zatrzymać mojego dokumentu.
— To nie jest pana dokument — odparła pani Zofia.
Mężczyzna w granatowej kurtce postawił na stole teczkę.
— Mam jeszcze jedną wiadomość — powiedział. — Wczoraj pański mąż próbował sprzedać mi prawo do wyposażenia, które miał dostać na kredyt. Pokazał mi kopię aktu własności tego mieszkania.
Spojrzałam na Marcina.
— Pokazałeś mu mój akt?
— Chciałem tylko zabezpieczenia.
— Sprzedawałeś coś, co nie należało do ciebie.
— Nie sprzedałem.
— Próbowałeś.
Mężczyzna otworzył teczkę. W środku leżało pokwitowanie z odręczną notatką Marcina: „Po uruchomieniu salonu przejmę całość i rozliczę z właścicielką”.
Poczułam, jak obraz przed oczami robi się ostry.
— Co znaczy „rozliczę z właścicielką”? — spytałam.
Marcin nie odpowiedział.
Barbara patrzyła na niego, jakby widziała obcego człowieka.
— Powiedziałeś mi, że Klara oddała ci studio na zawsze.
— Nie chciałem jej skrzywdzić.
— Chciałeś, żeby podpisała po fakcie — odparłam. — Żeby nie miała wyboru.
Pani Zofia podsunęła mi ostatnią kartkę.
— Jest jeszcze jedna rzecz. W umowie kredytowej wpisano, że salon ma rozpocząć działalność jutro o godzinie dziewiątej. Jeżeli o tej godzinie nie będzie działalności, bank otrzyma informację o fałszywym oświadczeniu.
Spojrzałam na zegar. Była jedenasta czterdzieści.
Marcin zacisnął oczy.
— Czyli wszystko stracę.
— Nie wszystko — powiedziałam. — Nadal masz możliwość powiedzieć prawdę.
Podniósł na mnie wzrok.
— Chcesz mnie zniszczyć?
— Chcę, żebyś sam podpisał wyjaśnienie, że nie miałeś prawa użyć mojego nazwiska.
— A potem?
— Potem rozwiążemy małżeństwo i każdy zajmie się swoimi długami.
Barbara odwróciła się od syna.
— Ja też podpiszę oświadczenie. Nie wiedziałam, co robię.
Marcin spojrzał na nią z niedowierzaniem.
— Mamo…
— Marzyłam o salonie, ale nie za cenę mieszkania Klary.
Wydawało się, że właśnie wtedy przestał walczyć. Nie dlatego, że zrozumiał swój błąd. Po prostu po raz pierwszy zobaczył, że nikt nie stoi już po jego stronie.
Podpisał wyjaśnienie drżącą ręką. Na końcu dokumentu rozmazał atrament, bo nacisnął pióro zbyt mocno.
Tego samego popołudnia wróciłam do mieszkania. Fotele fryzjerskie nadal stały na chodniku. Dostawca zabrał myjkę i lustra, ale zostawił jeden karton z małą mosiężną tabliczką. Widniało na niej nazwisko „Barbara Wrona”.
Barbara podniosła ją z ziemi.
— Mogę ją zatrzymać? — zapytała.
— Tak.
— Dlaczego?
— Bo samo nazwisko nie jest winne temu, co zrobił Marcin.
Przycisnęła tabliczkę do piersi i rozpłakała się bezgłośnie. Nie przytuliłam jej od razu. Potrzebowałam chwili, żeby oddzielić współczucie od tego, co mi zrobiła, kiedy stanęła po stronie syna.
Potem podałam jej kubek wody.
— Dziękuję — powiedziała.
— To nie znaczy, że wszystko zapominam.
— Wiem.
Marcin stał w korytarzu z torbą przewieszoną przez ramię. Nie miał już tej pewnej miny, z którą dwa dni wcześniej oznajmił, że moja praca musi ustąpić jego matce. W ręku trzymał mój czerwony breloczek w kształcie latarni.
— Znalazłem go w samochodzie — powiedział.
Wzięłam go od niego.
— Nie szukaj już klucza do tego studia.
— Klara…
— Nie będę z tobą rozmawiać o miłości, dopóki rozmawiamy przez dokumenty.
Skinął głową. Tym razem nie próbował się kłócić.
Następnego ranka w studiu ustawiłam biurko z powrotem pod oknem. Na ścianie zawisła tabliczka, którą sama zaprojektowałam: „Pracownia Klary”. Nie była duża. Wystarczyła.
O jedenastej Barbara pojawiła się przy furtce. Nie weszła.
— Znalazłam lokal dwa ulice stąd — powiedziała. — Wynajmę go na swoje nazwisko. Bez Marcina.
— Dobrze.
— Nie proszę cię o pieniądze.
— Wiem.
— Chciałam tylko powiedzieć, że jeśli kiedyś będziesz potrzebowała świadka, podpiszę wszystko.
Przez chwilę patrzyłam na jej dłonie. Na prawej wciąż miała odcisk po pasku torby, który pękł w kancelarii.
— Będę potrzebowała — odpowiedziałam. — W sprawie rozwodu.
Barbara skinęła głową.
— Przyjdę.
Kiedy odeszła, przymocowałam do drzwi nową tabliczkę. Pod nazwą pracowni dodałam mały znak czerwonej latarni, taki sam jak na moim breloczku.
Wieczorem zadzwoniła pani Zofia.
— Bank przyjął pani oświadczenie — powiedziała. — Zabezpieczenie zostało wykreślone. Mieszkanie jest bezpieczne.
Zamknęłam oczy.
— A Marcin?
— Będzie musiał spłacić własne zobowiązania. Pani dokumenty nie będą już jego tarczą.
Położyłam telefon na biurku i otworzyłam szkicownik. Na pierwszej stronie narysowałam dwa fotele fryzjerskie, a potem przekreśliłam jeden z nich. Drugi przesunęłam bliżej okna.
Nie dla Barbary.
Dla klientki, która od miesięcy czekała, aż zaprojektuję jej markę od początku do końca.
Gdy następnego dnia odebrałam klucz od mosiężnego kółka, mała czerwona latarnia zabrzęczała o metal.
A na pustym kartonie po niedoszłym salonie napisałam jedno zdanie: „Tutaj nikt już nie wejdzie bez mojego podpisu”.
Przegapiłeś początek?
